The road to Winter Sleep is paved with good intentions

winter_sleep_poster_2

De Turkse inzending voor de Oscar voor Beste Niet-Engelstalige film, betreft Nurge Bilge Ceylans dramafilm Winter Sleep. De regisseur spitst in zijn werk voornamelijk toe op thema’s als distantie, existentiële stagnatie en de sleur van alledag, en dit is ook deze keer niet anders. De film introduceert Aydin (Haluk Bilginer), vroeger een gevierd toneelspeler, nu een gefrustreerd intellectueel, die een afgelegen hotel op de desolate steppes van Centraal-Anatolië uitbaat. Hij verblijft er samen met zijn naïeve jonge vrouw Nihal (Melisa Sözen) en zijn mistroostige zus Necla (Demet Akbag). Met het vallen van de winter (en eveneens de eerste sneeuw), laaien de gemoederen op in het hotel – zowel onder de bewoners, als onder het hoofdpersonage en zijn huurders. Het aantal hotelgasten is ook bijzonder klein (een Japans koppel en een Turkse motard), dus de afleiding voor de inwoners is miniem. De film begint met een klein incident, escaleert onder het mom van irritaties, en ontploft bij wijze van talloze discussies. De film eindigt zoals ze begonnen is: met stille provocatie.

Ceylan tackelt verscheidene kwesties die in een hedendaags ruraal Turkije nog steeds present zijn. Die vraagstukken hebben steevast een oppositioneel karakter. In de eerste plaats is er sprake van een klassenstrijd tussen de rijke Aydin en de arme huurders. Dit conflict gaat hand in hand met concepten als (geschonden) eer en (geveinsd) respect. Daarnaast manifesteert zich een strijd tussen de seksen. Dit doet zich voor tussen zowel Aydin en zijn zus die recentelijk gescheiden is van haar mishandelende echtgenoot maar sindsdien een nihilistische houding aanneemt, als tussen Aydin en zijn vrouw, die een project voor zichzelf heeft uitgestippeld maar in Aydins ogen gefaald heeft. Dit geslachtsonderscheid wordt onderschreven door het feit dat Aydin een rond personage is, terwijl Nihal en Necla eerder vlakke personages zijn. Voorts verwerkt Ceylan andere thema’s zoals menselijkheid, inherente zelftwijfel en morele ambiguïteit. Die humane invalshoek wordt kracht bijgezet door het frequente terugkeren van een intrieste flard van Franz Schuberts twintigste pianosonate.

Winter Sleep doet bij momenten denken aan de stijl van Ingmar Bergman wat betreft het ethische oogpunt, aan Andrei Tarkovsky aangaande de trage en literair geïnspireerde opbouw, en aan Michelangelo Antonioni betreffende de thematiek van vervreemde protagonisten. Niettemin kan Ceylan – naar mijn mening – hier niet aan tippen. Ceylan had gerust in een aantal van die ellenlange discussies kunnen knippen zonder betekenis te verliezen. An sich zit er veel capaciteit in de dialogen. Ze zijn gevat, bij momenten lyrisch en geven stof tot nadenken. De morele boodschap die erin verwikkeld zit, voelt aan als een goed gepositioneerde slag in het gezicht. Wat ik echter spijtig vind, is het feit dat Ceylan niet meer gebruik heeft gemaakt van de adembenemende omgeving. Op een gegeven moment gaat Aydin een wild paard kopen, maar we krijgen het dier niet meer te zien tot op een zeker punt in de film. Aldus vind ik het jammer dat hij dergelijke verhaallijnen niet verder heeft uitgewerkt. Concept- en topicgewijs is de film uitmuntend, maar de uitwerking ervan ligt me persoonlijk iets minder.

Hoe het ook zij, Winter Sleep is een buitengewone ervaring en biedt een intrigerende blik op de menselijke aard en haar tekortkomingen. Dit perspectief wordt overigens kracht bijgezet door de sterke acteerprestaties. Dus zie je een zittijd van 196 minuten zitten, aarzel dan niet op naar Cinema ZED te trekken. De film speelt nog op 5, 8 en 11 november.

Advertenties

Een gedachte over “The road to Winter Sleep is paved with good intentions

  1. Pingback: Of monsters and men | CLUB KULtuur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s