Sublieme vriendschapsvete om de goede smaak

Tg STAN & Dood Paard: ‘Kunst’ – Theater – 11.12.2014, 20u30, Stuk

Voor deze voorstelling baseerden Tg STAN en Dood Paard zich op een komedie van Yasmina Reza die twintig jaar terug werd geschreven, maar het onderwerp was even actueel als tijdloos: wat is kunst? Daarbij drijft de discussie rond deze vraag drie vrienden zo ver dat ze bereid zijn hun vriendschap op het spel te zetten voor hun standaard van de goede smaak.

De gustibus et coloribus non disputandum est. Dat er over smaken en kleuren niet te twisten valt, dat wisten ze bij de Romeinen al. Als er één adagium is dat deze voorstelling met verve belichaamt, dan is het dit wel. Drie vrienden zien hun vriendschap danig op de proef gesteld wanneer één van hen een peperduur – zestigduizend ballen – schilderij koopt, dat voor het overige volledig wit is. Hoewel, zelfs over de kleur lijken ze het niet eens te kunnen worden: voor de één – Frank, de sceptische brompot – is het een bespottelijk wit vlak, voor de ander – Serge, de kunstminnende en open-minded zelfverklaarde ‘man van zijn tijd’ – een subtiel spel van witte kleurschakeringen. De openingsscène raakt meteen de kern van de zaak: het grote witte doek staat als een muur tussen de twee vrienden in; Frank – vertolkt door de chronisch cynisch lachende Frank Vercruyssen – haalt misprijzend zijn neus op voor de nieuwe aankoop van Serge, een zichtbaar genietende Kuno Bakker, die zijn witte doek in een haast pathetische aanbidding enkel met handschoenen en een bijpassende rituele dans wil aanraken. Is Serge inderdaad een zelfingenomen snob om zoveel geld neer te tellen voor een wit vlak? Of vibreert dat witte vlak misschien toch in zijn bedrieglijke eenvoud?
De kijker wordt bijna letterlijk gedwongen partij te kiezen, aangezien de vierde wand in deze voorstelling nagenoeg onbestaand was. Het publiek werd voortdurend aangesproken, onze mening werd gevraagd – ‘mevrouw, is dit rommel?’ – en de vrienden probeerden het publiek voortdurend aan hun kant te scharen, niet alleen door elkaar belachelijk te maken, maar ook door toespelingen te maken op elkaars acteerprestaties. Op die manier vervaagde ook de grens tussen acteur en personage, tussen theater en realiteit. Hierdoor ademde het stuk een overweldigende naturel uit, met discussies en ruzies die zo levensecht gespeeld werden dat je op de duur inderdaad het gevoel kreeg niet meer naar acteurs zat te kijken. Een glansrol was daarbij weggelegd voor Gillis Biesheuvel, die met zoveel overtuiging een briesende neuroot neerzette, dat het publiek tijdens zijn onbedaarlijke tirades over de grootste onbenulligheden en met elk van zijn uitspattingen – ‘jullie zijn helemaal gestoord!’ – in een deuk lag.
Ontzetting, teleurstelling, woede, irritatie: het witte doek drijft de drie vrienden tot het uiterste, zover zelfs dat ze elkaar bijna de kop inslaan. Hoewel het witte doek – symbool voor de abstractie van heel wat hedendaagse kunst – de centrale plaats inneemt in deze voorstelling, was het in realiteit niet de kunst, maar de vriendschap van deze drie heren die de hoofdrol speelde. Kunst als scalpel om een vriendschap te dissecteren. Kunst als platform om de machtsrelaties, verborgen verwijten en vervreemding tussen de drie vrienden bloot te leggen. Dat van dat platform mag u gerust letterlijk nemen: de scènes speelden zich af binnen het kader van een omgekeerd schilderij, waarop de acteurs hun tirades ten berde brachten. Dat er uiteindelijk niet erg diep wordt ingegaan op deze filosofische vraag die ook David Hume zich in zijn Standaard voor de goede smaak zich al stelde, mag misschien jammer heten, maar feit is dat deze voorstelling op sublieme, hilarische en eerlijk pijnlijke wijze niet alleen het nut van discussies rond kunst in vraag stelt, maar ook de beproevingen van een vriendschap tentoon spreidt.

Advertenties

Een gedachte over “Sublieme vriendschapsvete om de goede smaak

  1. Pingback: Verwrongen Liefdesdans « Leven in Leuven

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s