Oorverdovende stilte in Louder Than Bombs

Wanneer ik het woord ‘familiedrama’ zie denk ik automatisch aan de typische Vitaya film: liefst een ontvoering, een vreemdgaande echtgenoot of uit de hand gelopen cyber-pesterijen, wat stereotiepe interpretaties van het perfecte kerngezin en veel cardigans, slaande deuren en mascara tranen. Met een blij hart kan ik jullie vertellen dat deze film none of the above heeft.

In Louder Than Bombs brengt de Noorse regisseur Joachim Trier (Reprise, Oslo, 31. August) het verhaal van een vader en zijn zonen en de impact die de dood van de moeder op hun leven heeft. Isabelle, gespeeld door Isabelle Huppert, had een carrière in oorlogsfotografie die op professioneel vlak succesvol was, maar in haar persoonlijk leven voor schamele relaties en depressie zorgde. Wanneer ze omkomt in een auto-ongeluk laat ze haar man Gene (Gabriel Byrne) en twee zonen, Jonah (Jesse Eisenberg) en Conrad (Devin Druid), achter. Ze proberen elk op een andere manier met dit verlies om te gaan, maar lijken daar vooral zelf heel verloren in. Drie jaar later lijkt nerdy tiener Conrad met niemand te praten, heeft Jonah een vrouw en een pasgeboren baby en weet Gene nog steeds niet goed hoe hij verder moet gaan met zijn leven. Ze worden samengebracht in het ouderlijk huis om Isabelle’s spullen op te ruimen en om Conrad eindelijk te vertellen wat de echte oorzaak was van het auto-ongeluk.

loudda

De film begint bij de geboorte van het zoontje van Jonah, een nieuw begin dat zich voor hem uitstrekt, maar dat hij al snel moet achterlaten om de laatste foto’s van zijn moeder te sorteren voor een retrospectief. Vanaf dat moment wordt de chronologie van het verhaal doorbroken door dromen, fantasieën en herinneringen van het gezin. Want tussen de beelden die de hoofden van de drie mannen bevolken zitten ook de herinneringen van Isabelle. Ze is altijd aanwezig, enerzijds in haar getuigenissen over haar werk en relaties, anderzijds in haar fysieke afwezigheid die het middelpunt is waar de mijmeringen van haar mannen telkens naar terugkeren. In dit springen tussen perspectieven heeft Trier niettemin een rustig evenwicht gevonden. Het verstoort of verwart het verhaal en de chronologie niet, maar versiert het en geeft het een mooie, soms pijnlijke diepgang die natuurlijk aanvoelt en ons de kans geeft de personages echt te leren kennen.

Zo is bijvoorbeeld het werk van Isabelle een belangrijk deel van de film, dat ons toelaat haar kijk op de wereld te zien, maar dat ons ook een beeld geeft van oorlogsfotografie. Wanneer Isabelle vertelt over haar worstelen met oprechtheid, integriteit en nuance in haar werk met mensen in conflictgebieden zoals Afghanistan en Syrië begrijpen we haar karakter een beetje beter, terwijl we uitgedaagd worden om na te denken over oorlogsfotografie en het medium’s problematische relatie met de wereld die ze voorstelt. Deze achterliggende dimensie loopt grenzeloos over in het verhaal en wordt ondersteund door de sprekende foto’s die we zien. De inclusie ervan in de film voelt nooit oppervlakkig of gimmicky, hoewel dat zeker gevaren zijn die het afbeelden van de werken en innerlijke wereld van een kunstenaar heeft. Het zorgt voor een gelaagdheid die zowel inhoudelijk als praktisch niet gemakkelijk te creëren is.

De veelheid van gevoelens en gedachten van de personages worden uitgebalanceerd door de rust in de cinematografie. Tussen de scenes in een klein Amerikaans stadje en de middelbare school van Conrad, waar Gene ook werkt, zitten beelden van het statische huis van het gezin dat heel open is en omringd wordt door levende, doch onbeweeglijke natuur. In een stille wereld toont Trier ons zijn personages die meestal zelf ook stil zijn, waardoor onze aandacht getrokken wordt door wat binnenin beweegt. En hoewel wij dat innerlijke zien in droomsequenties of slow motion verbeeldingen, nemen de personages voor elkaar een houding aan die hen even roerloos doet ogen als hun omgeving.

louder-than-bombs-promo-01

Deze geslotenheid in hun omgaan met Isabelle’s dood is het belangrijkste thema van Louder Than Bombs en ondanks hun schijnbaar ondoordringbare zwijgzaamheid, lukt het de personages uiteindelijk om ook aan elkaar meer van zichzelf te laten zien. Het confronteert ons met hoe moeilijk het is om jezelf kwetsbaar en open op te stellen wanneer je je verloren voelt en hoe gemakkelijk je daardoor onbewust kan worden van jezelf en van elkaar. Het einde van de film, waarin Gene, Jonah en Conrad elkaar terug tegenkomen door een glimpje van zichzelf te laten zien, is hoopvol en realistisch. Net als in het echte leven is er geen  deus ex machina die plotseling voor een happy ending zorgt, maar soelaas bestaat in de weet dat in alle pijn, eenzaamheid en verwarring er altijd nog anderen zijn.

Dit mooi familiedrama toont aan dat deze noemer geen synoniem moet zijn van clichématig melodrama, maar ook een gevoelig en diep verhaal kan vertellen van verlies en verbondenheid. Louder Than Bombs is een film die je binnenlaat, omringt en doordrenkt, en die je bovenal doet nadenken over de wereld in en rondom je.

Wat? Louder Than Bombs // Waar? Cinema ZED // Wanneer? vrijdag 11 maart, 22:30 // Prijs: 6 euro

Louder Than Bombs speelt nog op 15, 17 en 19 maart in Cinema ZED.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s