Bezoek aan het open BAC Atelier

Op 24 maart 2016 opende in het voormalige Instituut voor Bacteriologie het BAC Atelier, een open werkplaats voor kunst en experiment. Aldaar ingetrokken: een tiental met de KU Leuven verbonden kunstenaars. Personeelsleden, studenten aan uiteenlopende faculteiten, doctorandi in de kunst. Een half jaar later, op 6 oktober, stelden zij hun ateliers open voor publiek.

bacatelier

Het is al na valavond als ik daar aankom. De gevel met oude baksteen en rondbogen geeft het Instituut iets spookachtigs. Maar van achter de witte rolluiken ontsnappen warme gitaarklanken en de ruimte tussen de opengeklapte vleugeldeur baadt in een oranje licht. Gauw, naar binnen.

De opkomst lijkt bescheiden: een dertigtal nieuwsgierigen dat zich bedrijvig een weg baant in een net van gangen, trappen en kamertjes. Er wordt druk geconverseerd. Ik probeer me het programma te herinneren en meen te weten dat deze avond enkel nog speeches gepland staan, de dansperformances zijn al lang voorbij. Dan maar in het wilde weg op verkenning, besluit ik, maar niet zonder mezelf eerst van een drankje te hebben voorzien.

Het voormalige Instituut voor Bacteriologie bestaat vanbinnen uit smalle loopgangen en benauwde kamertjes. Enkele vertrekken zijn ruimer en herinneren aan een klinisch verleden: je bespeurt er die koud-blauwe steriliteit die je longen opent zoals verder alleen een snuifje eucalyptus dat doet. Toch hebben de muren het behang al lang geleden verloren en in de kale gangen rest niets van het smetteloze. Verworden ruimtes—als gevolg van de tijd: onbeschreven. Witte kamers overgeleverd aan de besmettelijke scheppingsdrang van dat tiental kunstenaars.

En inderdaad bruisen sommige kamertjes van het leven. Dit zijn rasechte ateliers: muren tot op het laatste open plekje bekleed met foto’s, schilderijen en tekeningen; schetsboeken en handwerk rondgestrooid op ieder mogelijk oppervlak; boekenkasten gevuld met strips en graphic novels, maar ook met La Peste en L’Étranger; soms een zetelbank voor extra gezelligheid en gemak. Een omgeving, kortom, met genoeg van die gewenste chaos die zo bevorderlijk is voor de creativiteit.

Al gauw stuit ik op enkele groten onder de BAC-kunstenaars: de ‘artists-in-residence’ Studio Gijs Van Vaerenbergh, bekend van Reading between the lines, het kunstwerk in de vorm van een kerk dat zij neerplantten in Borgloon en dat het spanningsveld opzoekt tussen architectuur en sculptuur. De kerk is een roestkleurig gevaarte, behalve als je récht op haar in kijkt: dan verdwijnt het zware, gelaagde bouwwerk als lucht boven een landschap. Zwaartekracht en massa blijken geen vanzelfsprekendheden voor wie ‘tussen de lijnen leest’. Studio Gijs Van Vaerenbergh huurt er voor een viertal jaren enkele grote atelierruimtes en vergezelt er zo de KULeuven-kunstenaars. In hun ateliers bestaan bureau’s, iMacs en maquettes organisch langs elkaar en ik bekijk er onder andere de imposante maquette van voornoemde sculptuur.

pit-gijsvanvaerenberghreadingbetweenthelines-kerk06lr

Daarna beland ik in het atelier waar MINT speelt, het jamcollectief dat ik bij aankomst ook al van achter de rolluiken had gehoord: zij waren een viertal jonge muzikanten, een muur van versterkers en electronica, en een aaneenrijging van spannende gitaarsolo’s.

Wat later brengt mijn verkenningstocht mij in een verduisterde ruimte waar mijn aandacht wordt getrokken door een spel van licht en projecties op een rond tafeltje in de verte. Het blijkt één van de ‘specula’ van Speculum Musurgica te zijn, een installatie van doctoraal onderzoeker Rudi Knoops. Hij bestudeert de hedendaagse mogelijkheden van de cilindrische anamorfose, een beeldvervormingstrucje met behulp van cilindervormige spiegels dat nogal populair was tijdens de barokperiode. Wie het vingerwijzende memento mori kent in Holbeins De Ambassadeurs van een honderdtal jaar eerder, begrijpt de rol die in de kunst was weggelegd voor dit soort optische illusies. Maar is Knoops’ werk meer dan een optisch trucje? De volledige installatie, zo verneem ik, brengt 17de eeuwse meerstemmige muziek in beeld met zeven cilindrische anamorfosen. Dat belooft veel goeds. Helaas echter vond de tentoonstelling Speculum Musorgica  precies een jaar geleden plaats, in de prachtige Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen nog wel.

speculum

En dan, tégen mijn vermeende kennis van het programma in, word ik toch nog verrast door een dansperformance. Het is Marcia Liu, gewezen leerling aan de school van Anne Teresa De Keersmaeker, die op een zee van meditatieve tonen wentelt, deint, zoekt en tast. Haar dans is geen uitgekiende choreografie, geen afgerond geheel. Wel een vrije oefening, een korte studie van vormen en ideeën, zoals zij die daar iedere dag uitvoert. Wanneer Marcia Liu na een vijftal minuten van intense dans stevig na-ademend het applaus in ontvangst neemt, beslis ik dat dit de afsluiter mag zijn van mijn bezoek.

Terwijl ik mij een weg naar buiten baan, bedenk ik dat het BAC Atelier de ideale plek is voor kruisbestuiving tussen kunstenaars. Een plek waar ieder vrijelijk in en uit gaat en waar de kans om elkaar bij het werken tegen te komen het grootst is. Voorlopig zijn alle ateliers weer voor een tijdje bezet, maar wie zin heeft om in zo’n omgeving aan het werk te gaan, mag niet twijfelen om bij de vroegste gelegenheid een ruimte aan te vragen. Tot het zo ver is kun je ook gewoon even gaan aankloppen om een kijkje te nemen: ik weet zeker dat de BAC kunstenaars je vriendelijk zullen ontvangen.

Wat? Open BAC Atelier // Wanneer? 6 oktober 2016, 16u-22u // Waar? BAC Atelier (Vital Decosterstraat 102)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s