Magnus: een innemend portret van ’s werelds beste schaker

o-magnus-carlsen-570

Docville, het internationaal documentairefestival liep dit jaar vervroegd van 22 tot 30 maart. Ik ging kijken naar Magnus, de documentaire uit 2016 over de gelijknamige wereldkampioen schaak. Omdat ik de schaakwereld toch al geruime tijd volg, had ik niet veel nieuws van dit rolportret verwacht, maar dat bleek te vroeg geoordeeld.

Inderdaad vertelt de documentaire, die geregisseerd is door Benjamin Ree, landgenoot van de Noorse kampioen, in de eerste plaats alles wat iedere houtschuiver al lang weet, maar wat bij dezen als introductie kan dienen voor de oningewijde lezer: Magnus Carlsen, geboren in 1990, wordt op zijn vijfde door zijn vader tot het schaakspel geïntroduceerd. Onvoorstelbaar weinig later, op zijn dertiende, weet hij remise (gelijkspel) te houden tegen Gary Kasparov, voormalig wereldkampioen (en lange tijd hét dominante schaakmonster, als ik dat mag zeggen)—Kasparov zwoegend en zwetend, Carlsen schijnbaar met weinig moeite, terwijl hij op zijn gemak wat rondkijkt en zich zelfs aan een kort wandelingetje waagt. Later dat jaar behaalt hij als een van de jongste spelers ooit de titel van Grootmeester. In 2013 wordt hij wereldkampioen, een titel die hij tot heden verdedigd heeft.

Maar wat aangenaam verraste, was de overvloed aan intieme beelden, die als puzzelstukjes op hun plaats vielen tussen het bekende. Homevideo’s uit Magnus’ vroegste jeugd, waar hij zich meer geïnteresseerd toont in intellectuele uitdagingen dan kinderspelletjes; beelden van Magnus en vader Henrik, die per boot, vliegtuig en bus de schaaktoernooien van de wereld afschuimen; of een kijkje achter de schermen bij Magnus’ voorbereidingen voor het wereldkampioenschap 2013 (waarvan tot voor kort voornamelijk het iconische ‘too weak, too slow’ bekend was); en als saus over al dat lekkers, waren er exclusieve interviews met ouders en zussen, en ook met Magnus zelf (die, toegegeven, niet veel vlotter uit zijn woorden kwam dan we gewoon zijn van hem).

Toch zat één ding dwars: het vermoeden dat Ree de feiten heeft aangedikt, of pro dramatis causa narratieven heeft verzonnen waar er geen zijn. Ik geloof niet dat Magnus het echt zo gemakkelijk had tegen Kasparov; ik wéét immers dat hij minder tijd op zijn klok had en dus langer had moeten nadenken. Maar het zou voor Ree niet moeilijk geweest zijn om van de expressieve Kasparov een oneerlijke montage te maken waarin hij nu eens in zijn ogen wrijft of zijn wenkbrauwen fronst en dan weer ontevreden het hoofd schudt. Ik bedoel, de man zit vaak al vóór één zet is gedaan met de handen in het haar.

Overigens wist ik de (naar mijn inzien) overdreven karakterisering van Magnus’ tegenstander op het wereldkampioenschap wél te smaken. Nooit eerder zag ik Viswanathan Anand, de beleefde Indiër (en ‘Vishy’ voor de vrienden), als een maffia whizzkid die met behulp van assistenten en reusachtige computerkamers zijn positie domineerde. Dat gouden brilmontuur kreeg plots een heel andere betekenis.

Maar het is Benjamin Ree vergeven. Zijn documentaire was innemend, en de opgelegde narratieven, die de schaker welwillend weglacht, maken het zelfs voor de niet-schaker (hoewel die een enigszins verdraaide indruk krijgt van het spel) een onderhoudend portret.

Docville, ‘Magnus’ | Kinepolis |  27 maart 2017 | €8,5 – €7 met cultuurkaart

Advertenties

Een gedachte over “Magnus: een innemend portret van ’s werelds beste schaker

  1. Pingback: RANKE VROUWENLIJVEN & ROKENDE HAARTAPIJTEN: een (zeer) beknopte introductie tot de Rockposterkunst + TIP: Noorse rockband MØSTER in jeugdhuis SOJO | CLUB KULTUUR

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s