Breek niks behalve de stilte

Bericht vanop Transit. Iets over nieuwe muziek en het openingsconcert.

‘For other forms of contemporary music, see Popular music.’ Hoewel die regel niet écht deel uitmaakt van het Wikipedia-artikel over hedendaagse klassieke muziek, kan je je geen betere definitie voorstellen. Nieuwe muziek (die andere veelgebruikte term) omvat, zou je kunnen zeggen, alle muziek die vandaag geschreven wordt, behalve wat je weleens op de radio hoort.

Muziek die je niet op de radio hoort, maar wel dit weekend in het STUK. Het Transit-festival programmeert er jaarlijks het nieuwste experiment uit de hedendaagse muziekwereld. Muziek die niets moet, behalve nieuw zijn.

Over hedendaagse klassieke muziek hoor je weleens zeggen dat ze ontoegankelijk is. Want waar zijn de melodieën? Als je een avondje Mozart verwacht schrik je wellicht even op, maar ik zou durven zeggen dat dit genre toegankelijker is dan eender welk ander. Iedereen kan ernaar luisteren en ervan genieten, wat je voorkennis ook is. Sterker nog: hoe meer je erin slaagt je voorkennis over boord te gooien, des te boeiender wordt het avontuur op de nieuwe zee van klanken.

Misschien wilde Tiziano Manca met Defining, het eerste stuk van het festival, vrijdagavond die zee bevaarbaar maken. Misschien was zijn werk een poging om de muziekgeschiedenis te grijpen, te verknippen en over het podium uit te strooien, zodat anderen er iets nieuws mee konden maken. Misschien wilde hij met zijn losse noten en dalende lijnen het muzikaal materiaal dat we kennen, ontleden en zorgvuldig sorteren. Klaarmaken voor recyclage.

Het was aan de andere componsiten om méér te doen. Dat lukte Bart Vanhecke, die met zijn Pour que la nuit finisse de flarden van het vorige stuk bij wijze van spreken verzamelde en liet samensmelten tot een evocatie van een nachtelijke wereld, ver van de onze verwijderd. In het holst van Vanheckes nacht klikt de stem van Els Mondelaers. Zij zingt met een ongeëvenaarde technische bravoure de surrealistische poëzie die de ruggengraat vormt van het werk.

Op dat moment lijkt alsof de nacht niet meer zal eindigen. Eppur si muove (2014), dat een van de laatste werken van Luc Brewaeys is geworden, blijft in dezelfde nachtelijke wereld. Maar de mist trekt op: de zoektocht naar klank, die ook in de andere werken centraal stond, wordt opengetrokken. Brewaeys’ noten tasten alle registers af, glijden uiterst gevoelig langs het hele spectrum van de klank. Net daarom is jammer dat het ensemble niet helemaal de precisie heeft gevonden waar Brewaeys’ muziek om vraagt.

Daarna, tijdens Fransecso Filidei’s Ballata no.5, blijkt het aanbreken van de dag alsnog onvermijdelijk. Ergens in het midden van het stuk breekt de dense klankwolk, waarin ook dit werk is vertrokken, abrupt open. De overgang is bruut en onverwacht, net als het carnavaleske feestje dat erop volgt. Zoals de solist in een jazzband neemt de trompettist de leiding. Alle muzikanten geven zich over aan de bizarre feeststemming. This is fun.

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s