Een ode aan de kwetsbaarheid: Vele hemels boven de zevende

Het was de laatste tijd niet zo gemakkelijk om Griet Op de Beeck te zijn. Haar moedige bekentenis over hoe haar nieuwste boek over incest gebaseerd is op haar eigen kindertijd, stootte zowel op solidariteit als op absolute bagger. En alsof dat nog niet genoeg was, kreeg ze nog eens tientallen mails van boze Helden van het Internet ‘omdat er dt-fouten in haar boek stonden’. Liefste zelfverklaarde traumapsychologen en taaladviseurs, check alsjeblieft eens de definitie van victim blaming, en als je toch bezig bent meteen ook waarom “gij hadt” wel met dt is. Of nog beter: laat Griet met rust en ga in een boekhandel naar keuze even kalmeren bij een paar hoofdstukken van Vele hemels boven de zevende. Al kan je daarvoor sinds vorige week ook gewoon naar de bioscoop, want haar eerste bestseller kreeg net de verfilming die hij meer dan verdient.

maxresdefault

Wie al eens een roman van Griet Op de Beeck las – en die kans is groot – kent haar succesrecept. De hoofdpersonages zijn standaard een aantal kwetsbare misfits die elk op hun eigen manier worstelen met het leven, en daarbij soms winnen en soms verliezen. Of om het met de woorden van Eva, het hoofdpersonage uit Vele hemels te zeggen: “alle mensen zijn gevoelig, maar sommigen hebben er toch meer last van dan anderen”. Zij hoort ongetwijfeld thuis in de tweede categorie. Ze is op zoek naar de liefde maar vindt alleen gênante online dates, wordt op haar werk diep geraakt door het verhaal van een gedetineerde die ze begeleidt, en haar moeder (een zo hatelijke Viviane De Muynck dat het hilarisch wordt) praat haar het ene complex na het andere aan over haar – absoluut ingebeelde – overgewicht. Haar vader (Herman Gilis) lijdt dan weer onder een opgekropt familiegeheim dat door de ziekte van zijn broer weer naar boven komt, en zus Elsie (Sara De Roo) is bang dat haar saaie huwelijk en haar gevoelens voor een kunstschilder (Koen De Graeve) meer betekenen dan een midlifecrisis.

Klinkt als een zootje ongeregeld van soapwaardig melodrama, maar is het allesbehalve. Wat het boek zo prachtig maakt, is het ontzettend naturelle taalgebruik dat je nog het meest van schoonheid naar een zakdoek doet grijpen. Of een potlood, om een mooie quote te onderstrepen. De grootste kracht van Vele hemels is dan ook hoe trouw de film blijft aan de tekst van de roman, hoe kan het ook anders met Op de Beeck (die in een vorig leven als dramaturg aan de slag was) als scenariste. De vertellerstekst gaat naar Eva’s twaalfjarige nichtje Lou – “is het in het middelbaar de bedoeling om zo hard mogelijk op elkaar te lijken?” – die zo de schijnbaar onverfilmbare ik-vertellingen uit de roman in ere houdt en er door haar eigen onzekere tienerogen een extra dimensie aan toevoegt. Mooi.

Keerzijde van de medaille is wel dat de acteurs er daarom soms niet in slagen om zich de tekst helemaal eigen maken. Vooral Sara De Roo stelt teleur in de rol van Elsie: ze komt erg kunstmatig en ongeloofwaardig over en doet zo ook afbreuk aan haar briljante tegenspelers Koen De Graeve en Brit Van Hoof. Gelukkig weet die laatste dat ruimschoots goed te maken door met een ontwapenende authenticiteit de rol van Eva neer te zetten. Hoe ze achter elke nepglimlach massa’s verborgen wanhoop toont en zelfs bij haar psychiater haar problemen weglacht, drukt je oncomfortabel achterover in je stoel. En dat terwijl haar empathie en puurheid in een andere familie, op een ander moment net haar grootste troef hadden kunnen zijn.

En dan is er nog die andere valkuil van de verfilming: schrijven is schrappen. Voor regisseur Jan Matthys, de man achter In Vlaamse velden en Quiz me quick, was Vele hemels zijn eerste stap in de wereld van de langspeelfilm, en daarmee heeft hij het zichzelf niet gemakkelijk gemaakt. Sommige kneepjes van het kleine scherm zijn mee naar het witte doek geslopen: er wordt tv-seriegewijs iets te snel van scène naar scène gesprongen, dus een paar plotwendingen uit het boek opofferen voor wat meer poëzie was geen slecht idee geweest. Maar who cares, deze film wil net zoals het boek niet verbluffen met technische virtuositeit, maar met inhoud. Bereid je voor om serieus geconfronteerd te worden met vragen die zich buiten een cinemazaal al snel verstoppen tussen de alledaagsheid, zeker in tijden waarin kwetsbaarheid steeds meer synoniem lijkt voor zwakte. Hoe hard de manier waarop je naar het leven kijkt afhangt van je familie. Hoe al dan niet vanzelfsprekend geluk kan zijn. En vooral: of je zelf goed genoeg kan aanvoelen wanneer dat niet zo is, zowel bij anderen als bij jezelf.

Of je het boek moet lezen of de film moet bekijken? De Griet Op de Beeck-fan in mij schreeuwt: allebei. Maar ondanks de schoonheidsfoutjes in de regie en het acteerwerk zijn de emoties in de film bijna even authentiek gebleven. Aan jou de keuze dus, zolang je maar genoeg zakdoeken bij de hand houdt. En klaar bent om dagenlang met Spinvis’ reis ver, drink wijn, denk na, lach hard, duik diep, kom terug in je hoofd te zitten. Want alleen al dat is het meer dan waard.

 

(Vele hemels speelt nog tot 5 december in Cinema ZED. Zoals altijd krijg je korting met je cultuurkaart, en de programmatie vind je hier.)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s