Fractured Memory, een ode aan de versplintering

We zien een paar handen een afgedrukte tekst in reepjes knippen. Een tafel ligt vol met stukjes tekst, zinnen, woorden soms letters. Later zullen er stukjes tekst verbrand worden, of op een klok gekleefd. Het meest sprekende beeld de Rubik’s cube waarvan de vierkante vlakjes met woorden bedekt zijn. Alles is ‘fractured’, de handen zoeken naar betekenis, naar coherentie, ze proberen een verhaal te maken.

Net zoals Ogutu Muraya dat geprobeerd heeft met deze productie. De informatiefolder die rondgedeeld werd bij het begin van de voorstelling informeert ons dat deze jonge theatermaker van Keniaanse afkomst net zijn masteropleiding aan het Amsterdamse DAS Theatre heeft afgesloten. Met deze productie wou hij onderzoeken ‘hoe we kunnen omgaan met een geërfde geschiedenis vol complexiteiten’, die van het kolonialisme. En in zijn onderzoek is hij geslaagd.

Fractured memory 6

De rode draad in het stuk is het eerste congres voor zwarte schrijvers en kunstenaars dat werd gehouden in de Sorbonne te Parijs in 1956 (de flyer staat hierboven afgebeeld). Ogutu maakt gebruik van historisch materiaal – namelijk de teksten die gevierd Amerikaans auteur James Baldwin erover schreef – en verweeft dit op creatieve wijze met zijn eigen herinneringen aan zijn thuisland Kenia. Hiervoor maakt hij gebruik van geluidsfragmenten, beeldmateriaal en zijn eigen krachtige stem. De hele voorstelling was een laverende beweging tussen het historische congres, zijn persoonlijke herinneringen en een onuitgesproken, meer overstijgende boodschap ergens daartussenin.

Er werd slim gebruik gemaakt van de techniek. Bijna elke beweging werd verdubbeld of vermeerderd. Wanneer hij zelf vertelde, filmde een camera zijn handen en projecteerde deze bewegingen op het scherm. Ook wanneer hij zat op een stoel was er een camera die zijn bewegingen projecteerde in de vorm van vier opeenvolgende beelden, maar met tussen de beelden telkens een beetje vertraging alsof je naar een film kijkt waarvan het geluid achter komt. De setting was sober en het beeldmateriaal was in zwart-wit. Witte letters op een zwart scherm, een beetje zoals het blanke westen het onbeschreven zwarte Afrika ongevraagd, maar onherroepelijk beschreven heeft.

Fractured memory 4

Het is een stuk dat je niet koud laat, en nog lang na het applaus achtervolgt. Dat is misschien omdat het je, zonder een beschuldigende toon aan te nemen, doet beseffen dat ook jouw geschiedenis indirect met zijn verhaal verbonden is. Iets dat alleen maar voor kippenvel kan zorgen bij het horen van uitspraken als:

The British wanted to hunt foxes. This was not possible in Africa, so the nigger was forced to play the part.

De woorden zelf hebben nog niet veel effect op het publiek. Het is pas wanneer later, terwijl Ogutu aan het voordragen is, op de achtergrond beelden worden getoond van uitgeputte zwarte jongens die met een vossenstaart in de hand op de vlucht zijn voor galopperende Britse jagers, dat er enkelen in het publiek hun blik neerwaarts richten. Dit is een techniek die de hele voorstelling doordringt: iets introduceren, er later op terugkomen door te herhalen of te variëren, dan te laten voor wat het is, om er nog eens op terug te komen… Fractured memory.

Fractured memory 2

(C) Copyright: homemcr.com

Bijzonder aandacht ging ook naar het getal nul. Het is het enige moment tijdens de voorstelling waarin er toenadering werd gezocht met het publiek. – Have you ever heard anyone say: zero is my favorite number? No… Hierop volgt een opsomming  van wat het nummer nul allemaal zou kunnen zijn, van wat Afrika allemaal zou kunnen zijn, in een taal die we allemaal delen: die van de poëzie. What if zero was fractured fragile music? A compass without a fixed north? 

Ogutu is ons kompas en neemt ons mee naar Kenia, naar het congres in Parijs, naar James Baldwin en Aimé Césaire, naar lake Victoria en zijn ouderlijk huis, naar de zachte tonen van Armstrong’s lied Skokiaan en uiteindelijk terug naar onze zetel in de zaal wanneer het stuk eindigt met de woorden:

There is nothing more to say

WAT: performance Fractured Memory / WAAR: 30cc Wagehuys / WANNEER: dinsdag 14 november 20u / HOEVEEL: 16 euro / TAAL: Engels gesproken

(c) Copyright afbeeldingen voorstelling: kvs.be

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s