Solo Ten Oorlog werkt verpletterend

Heel even leek het of Tom Lanoye ons een gezellig avondje lachen zou voorschotelen, alsof hij niet zo goed wist wat hij deed en wat uit de mouw zou schudden. Maar Tom Lanoye weet goed genoeg waar hij mee bezig is. Solo Ten Oorlog is een spel met het gegeven van Theater en Woord: een totaalspektakel.

Donderdag 16/11 bracht Tom Lanoye zijn herwerking van zijn eerdere herwerking ‘Ten Oorlog’ in de schouwburg van Leuven. Eind jaren’ 90 stak hij samen met regisseur Luk Perceval een grootse productie in elkaar: een theatermarathon met Belgische acteurs als Jan Declair en Els Dottermans, gebaseerd op Shakespeares’ ‘The War of the Roses’. 8 historische verhalen over koningen van Engeland in de 15e eeuw samengeperst in één groot spektakel. Nu, 20 jaar later brengt hij zijn stuk helemaal op zichzelf, met als laatste stop: Leuven.

maxresdefault

En zo speel ik veel personen in mijn eentje, en geen voelt zich voldaan, noch recht gedaan. Maar wat het is dat ik ook ben, noch ik, noch enig mens die mens is. En niets meer kan ooit tevreden zijn met iets totdat hij vrede neemt met dit. De mens is niets.’ Zo opent Lanoye zijn stuk. Een passage uit de speech van ‘Risjaar de motherfucking derde’ dat ons meteen de puntjes op de i zet. U voelt het al aan, verschillende talen komen samen. Er wordt heel het stuk lang gespeeld met taal. Zo zegt hij ook zelf aan het begin van het stuk. Op een vrij kaal toneel, in een sobere zwarte outfit, met open doeken en zaallicht aan vertelt hij over zijn stuk. We krijgen een theoretische uiteenzetting over de vijfvoetige jambe die gebruikt wordt, over het verleden van het stuk en waar we zeker op moeten letten.

Hij vertelt ons wat we niet mogen verwachten van de avond: een acteur. Op dat exacte moment staat de schrijver steenhard te liegen. Deze meesterlijke verteller zet een innemende prestatie neer. Nooit was ‘voorlezen’ zo dynamisch, zo volledig.

Het zaallicht blijft aan en Lanoye begint aan zijn performance. Met zijn tekst in de hand neemt hij verschillende rollen aan en de kijker weet niet goed wat te verwachten. We worden opgeroepen om zijn zinnen aan te vullen, we zeggen hem na en we amuseren ons. Tot zijn eerste toppunt: het lege toneel vult zich tijdens een speech van ‘Richaar Deuzième’ met licht, muziek, een rookwolk en zelfs een attribuut. ‘Doe er maar wat klassieke muziek bij, dat werkt altijd’, zegt hij wanneer de spot op hem gericht wordt.

Dat trucje gebruikt hij verschillende keren: er komt een projectiescherm naar beneden, rode rook valt als een tapijt  over de planken of er ontploft een feestje op het podium waarbij hij de regieaanwijzing ‘FEEST EN LOL’ perfect weet uit te voeren. In een handomdraai verandert de sfeer van een boeiende lezing naar een nog boeiender theaterstuk, en weer terug.

Wat zo bijzonder is aan Ten Oorlog, is uiteraard de tekst. Binnen elk verhaal ontpopt er een nieuw soort taal, elke koning zet het stuk naar zijn hand door het taalgebruik. We beginnen met een ‘archaïsch’ woordgebruik bij ‘Richaar Deuzième’ dat geleidelijk aan naar een typisch Amerikaans-Tarantino-half Engels taalgebruik overschakelt, zo zegt hij zelf. Een speciale ervaring, als je je bedenkt dat je naar stukken van Shakespeare kijkt. Soms wordt het wat rommelig, dan stromen de woorden van het podium en verliezen hun betekentis. We kijken dan ook naar een marathontheater gecomprimeerd in 100 minuten. Of het de bedoeling was om bij ‘Risjaar de motherfucking derde’ even ons hoofd te doen ontploffen weet ik niet, maar net wanneer men zich kan bedenken dat het wat snel gaat verdwijnt Lanoye van het toneel. De rush van de afgelopen minuten wordt volledig goed gemaakt met een in een rood gewaad geklede koning Risjaar die het podium opschrijdt. Achtergrondmuziek en licht maken de ervaring nog net iets intenser. We zijn met stomheid geslagen en luisteren terug aandachtig naar wat deze bochelige man ons te vertellen heeft.

download

Eén ding is zeker: wat een spijt dat ik het originele werk niet heb gezien. Maarja, ik was nog niet geboren…

Donderdag 16/11/2017 – Solo Ten Oorlog – Tom Lanoye en Behoud de Begeerte – 30CC

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s