“Rol uw matten, ça veut dire quoi?” Tijdreis door de revolutie met Leuven ‘68

Vijftig jaar geleden is het al, de studentenopstand die Leuven teisterde én tegelijkertijd wakker maakte. De meest rebelse episode uit de geschiedenis van onze universiteit kent iedereen wel van “Walen go home”-spandoeken uit geschiedeniscursussen in het middelbaar, maar wordt nu voorzien van tekst en uitleg in de documentaire Leuven ’68. Het resultaat is een frisse kijk op een keerpunt in de Belgische geschiedenis – én op alle verhalen die de straatstenen onder je voeten met zich meedragen.

763

Met Leuven ‘68 zit Fonk vzw (het productiehuis achter de schermen van Cinema ZED) al aan nummer vier van een reeks producties over de interessantste episodes uit de Leuvense geschiedenis, na De brand van Leuven, Leuven autovol & autovrij en De Leuvense scene. De documentaire was de afgelopen maanden al te zien in ZED, maar cultuurkaarthouders kregen afgelopen woensdagavond in aula Vesalius nog een gratis laatste kans. En dat onverwachte UUR KULTUUR-cadeautje werd meer dan geapprecieerd.

Eerst verduidelijkte een korte inleiding een opvallende keuze van regisseur Johan Van Schaeren: de film laat geen getuigen of politiek commentatoren aan het woord, maar beperkt zich tot een goudmijn aan archiefbeelden (binnen- én buitenlandse!) met een neutrale voice-over. Die vertelstijl doet het meeste recht aan de ideologische mengelmoes achter de revolutie, verschillende keren wordt benadrukt dat de studentenopstanden misschien wel de enige episode in de Belgische geschiedenis waren waarin links, centrum en rechts dezelfde strijd vochten. Met een even sterk “bourgeois buiten” als “Walen buiten” is het dan ook simplistisch om Leuven 68 neer te zetten als een louter communautaire rel. De revoltes hadden een impact die het hele politieke landschap hertekende en een stevige deuk maakte in de autoritaire klassenmaatschappij van toen.

De opbouw van de documentaire is braafjes chronologisch, maar neemt alle tijd om de oplopende spanningen erg tastbaar te maken. In de loop van de jaren ’60 barstte Leuven uit zijn voegen door een explosief aantal Vlaamse studenten – mannen én vrouwen – dat de stap waagde naar een universitaire opleiding. Toch bleef het prestige in handen van de Franstalige elite. En terwijl we vandaag omringd worden door onderwijsvertegenwoordigers en studentenraden, was er in die tijd nog geen sprake van enige democratisering: de bisschoppen zwaaiden de plak over de universiteit en kozen de kant van de Franstalige professoren. Wie van zich wou laten horen, was dus aangewezen op een verrassend creatieve underground van spandoeken en protestliederen, of op zijn eigen vuisten. Toen niemand toegevingen wou doen, barstte de bom pas echt. Er volgden protestgolven die in heel Vlaanderen steun vonden, met die van januari 1968 als felste en meest invloedrijke.

In een aula vol gelijkgestemde millennialzieltjes naar Leuven ‘68 kijken scoorde hoog op sfeer en gezelligheid. Hilariteit alom wanneer bleek dat bepaalde auditoria in De Valk en het CPR in een halve eeuw angstaanjagend weinig veranderd zijn, of bij een “camping voor studenten zonder kot” op het Ladeuzeplein. En de onenigheid over wie recht had op de collectie van de centrale bibliotheek? Die werd opgelost door de oneven nummers in Leuven te laten en de even exemplaren naar Louvain-la-Neuve te laten verhuizen – Belgian solutions level: expert.

Leuven 68 is kortom niet alleen een geslaagd verjaardagscadeau aan de studentenopstanden, maar ook een project dat aan het denken zet. Over alle onzichtbare evoluties die onze maatschappij hebben gemaakt tot wat ze nu is, en hoe al onze rechten als studenten niet zo vanzelfsprekend zijn als ze lijken. En of (en hoe?) het misschien nog altijd beter kan.

 

(Benieuwd naar Leuven 68? Je kan de film nog een laatste keer zien op het filmfestival Docville op maandag 26 maart. Daarna volgt een debat met Mark Eyskens, prof. em. Louis Vos, prof. Philippe Van Parijs (UCL), Kris Merckx (PvdA) en Ivan De Vadder als moderator.)

BewarenBewaren

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s