Eija-Liisa Athila in Museum M: bewegend beeldig

Nu de laatste restanten van de tentoonstelling rond Edgard Tytgat Museum M hebben verlaten, is het tijd voor een nieuwe en zeer verfrissende expositie. Nog tot 16 september kan je je oren en ogen laten prikkelen door de video-installaties van Eija-Liisa Ahtila. Jammer genoeg valt de opening van deze tentoonstelling wederom samen met een nieuwe blokperiode, maar dat hoeft niet meteen een negatieve gebeurtenis te zijn. Integendeel, als het je even teveel wordt om in deze temperaturen de grote zomerquiz voor te bereiden, is een blokpauze in Museum M er eentje goed gespendeerd. Na al dat staren op cursussen (of andermans samenvattingen) is het filmisch werk van de Finse kunstenares immers echt een sight for sore eyes. Ik ging alvast een kijkje nemen en maakte voor jullie een overzicht van mijn favoriete zalen.

Foto 1.jpg

De eerste zaal (1.H) draagt de naam Potentiality for Love en stelt meteen een van de meest hypnotiserende installaties voor. In deze ruimte stelt de kunstenares zich de vraag of mensen in staat zijn andere wezens lief te hebben. Kunnen wij empathie voelen voor een dier als voor elkaar? In Herinnering van Moeder wordt op een groot vlak met verouderde LED-lampjes een persoon afgebeeld die zachtjes door het universum zweeft, steeds dichter naar de kijker toe. Het werk is enorm verslavend om naartoe te kijken en een soort eerste herinnering moeten voorstellen van de moederfiguur die naar ons toe komt. De hoofdrol van de drie andere werken die zich in de zaal bevinden wordt niet toegekend aan een mens, maar wel aan een dier dat nauw aan ons verwant is: de chimpansee. Gebruik makend van een techniek die ook toegepast wordt bij mensen met fantoompijnen, creëren twee kunstwerken de illusie dat de armen van de chimpansee de jouwe zijn. Tenslotte is er Op de Drempel, een verticale projectie van de achterkant van de aap die af en toe over zijn schouder kijkt. De voyeur wordt op die manier het bekeken object.

Foto 2

Het verhaal gaat verder van mens en dier naar de natuur. In mijn tweede favoriete zaal, Horizontal, (1.J) zien we een spar van dertig meter hoog horizontaal geprojecteerd. Een tweede centrale vraag in de expositie van Eija-Liisa Ahtila heeft dan ook te maken met de limieten of beperkingen die film als medium oplegt. Kan de werkelijkheid wel weergegeven worden? De kunstenares koos bewust niet voor een breedhoeklens of een meer uitgezoomde opname, maar maakt gebruik van zes afzonderlijke projecties. Wanneer je je ogen sluit lijkt het precies alsof je je midden in een bos bevindt. De vogeltjes fluiten en de wind doet de taken en bladeren ritselen. Wanneer je na een tijdje staren ook de persoon linksboven in het scherm ontdekt, wordt het gevoel van nietigheid nog groter.

Foto 3.jpg

Wanneer je Horizontal verlaat, word je weer in de harde realiteit geworpen. In de zaal genaamd The Present (1.Ka), staan vijf televisieschermen waar korte filmpjes worden op afgespeeld. Allemaal hebben ze te maken met het innerlijke leven van jonge vrouwen in extreme situaties. De filmpjes zijn fictief, maar wel gebaseerd op interviews die de kunstenares afnam bij vrouwen die psychoses meemaakten. In UNDERWORLD zien we bijvoorbeeld een vrouw die opgenomen is in een psychiatrische instelling en denkt dat haar verzorgers moordenaars zijn die haar kamer binnendringen. Angstig overloopt ze allerhande manieren om zich aan de onderkant van het bed vast te houden zodat ze niet zou gevonden worden. Een van de filmpjes, THE WIND, is ook te zien als autonome installatie op de tweede verdieping in de gelijknamige zaal. Daar wordt het verhaal verdeeld over drie schermen, die synchroon verschillende beelden tonen, zodat de toeschouwer niet alle informatie gelijktijdig in zich op kan nemen. Dit resulteert in een zeer fragmentarisch denkproces dat het gevoel van de vrouw reflecteert die de psychose ondergaat.

Ik sluit mijn lijstje graag af met de zaal: Fishermen / Études n°1, hetgeen meteen ook de titel is van het enige werk dat er geprojecteerd wordt. Het beeld op zich is een beetje frustrerend om naar te kijken. We zien een groep vissers de woeste zee tegemoet gaan in een gammel bootje. Telkens opnieuw worden ze door de golven terug richting het strand gestuwd en enkele keren kapseizen ze waardoor al hun materiaal in de zee terechtkomt. Bovendien roept het beeld andere actuele associaties op, waarvan de voornaamste teruggrijpt naar de vluchtelingenproblematiek en de relatie tussen de mens en de natuur. Het werk is een specifieke studie dat een variatie vormt op eenzelfde thema: het falen. Frustrerend mag het dan wel wezen, irrelevant geenszins. Want zoals op het bootje staat geschreven: qui vit sans défaut? Misschien geen slechte mantra om in gedachten te houden wanneer je de grote zomerquiz aan het invullen bent.

foto-4.jpg

WAT: expo Eija-Liisa Ahtila // WAAR: Museum M, Leopold Vanderkelenstraat 28, 3000 Leuven // WANNEER: expo loopt nog tot 16 september 2018 // HOEVEEL: gratis voor cultuurkaart houders, 5 euro tussen 19 en 25 jaar, 12 euro standaardtarief

Een gedachte over “Eija-Liisa Athila in Museum M: bewegend beeldig

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s