Opera, lied en symfonie combineren in één concert: dat doe je zo!

Afgelopen donderdag beklom menig muziekminnaar dapper de steile hellingen van de Lemmensberg. Vol goede hoop, want 30CC had hen én wereldvermaarde muzikanten én werkelijk heerlijke muziek beloofd. De titel van het concert luidt kort en krachtig: ‘Vier letzte Lieder’. En mijn lichtjes maniakale, door muziek geobsedeerde hart maakt dat typische, kleine sprongetje van intens enthousiasme, eigen aan het onwankelbare fanatisme van een doorgewinterd melomaan. Dat Strauss’ laatste liederen ook nu nog tot de verbeelding spreken, is een vaststaand feit. De vraag is enkel of ook deze uitvoering dat doet.

Vergis u niet: in tegenstelling tot wat de titel van het programma doet vermoeden, gaf deze avond ons veel meer dan enkel en alleen deze ‘Vier letzte Lieder’ van de toen 84-jarige Strauss. Ons Belgisch Nationaal Orkest brengt zijn publiek allereerst enkele korte, louter instrumentale passages uit Richard Wagners befaamde ‘Götterdämmerung’. In deze krachtige extracten uit het vierde en tevens laatste deel van de 15 uur durende operacyclus ‘der Ring des Nibelungen’ schildert het 96-koppig orkest een levendig landschap vol fantasie en beeldende kleuren. De Japanse dirigent ‘Kazushi Ono’ slaat het stokje vol kennis van zaken en met zijn hevig trillende rechterhand vraagt hij het orkest om meer intensiteit. Zo krullen de treurende melodieën van Siegfrieds ‘Tod und Trauermusik’ zich om zijn wegdromende luisteraar om daarna te worden opgevolgd door een opwindend klankenpalet van een bewogen tocht naar de Rijn. De laatste noten van Siegfrieds ‘Rheinfahrt’ hebben geklonken en het publiek antwoordt met een bevestigend applaus. De avond belooft veel goeds.

Daar komt dan gezwind de Duitse sopraan ‘Christiane Oelze’ het podium op. Het programmaboekje had ons, in een kort portret, een hele waslijst aan prestaties en internationale samenwerkingen voorgeschoteld en vol bewondering zie ik toe hoe zij op elegante wijze en vol grandeur haar plaats voor het orkest inneemt. In enkele van haar opnames had ik een waarlijk betoverende stem gehoord, zuiver en heerlijk beladen met expressieve intentie. De verwachtingen waren hoog, maar als ik erg eerlijk ben, moet ik tot mijn spijt toegeven dat zij uiteindelijk toch niet helemaal werden ingelost. Allereerst lijkt de stem de leidende zanglijn niet voldoende te kunnen dragen boven het orkest. De instrumenten klinken veel te luid, missen op heel veel momenten die ‘o zo mooie’ nuances en subtiliteit die mij erg nauw aan het hart liggen in deze liederen. Daarbovenop dreigt Oelze soms te vervallen in een lichtjes theatrale en bijna artificiële fysieke expressiviteit, die eerder een zangtechnisch dan een interpretatiegericht doel lijken na te streven. Desondanks moet ik wel toegeven dat de zangeres dit repertoire nog steeds vol energie en overgave aan ons presenteert. Ze is en blijft volstrekt getalenteerd. Maar of ik haar graag hoor in ietwat zwaardere liederen als deze, schuif ik liever af op mijn ellenlange lijstje van prangende levensvragen.

De subtiliteit en nuance die ik in de ‘Vier letzte Lieder’ zo had gemist, werden mij dubbel en dik teruggegeven in Shostakovich’ 6de symfonie. In een compositie van dertig minuten trachtte de componist ‘de stemmingen van de lente, vreugde en jeugd’ over te brengen (dixit Shostakovich zelf). Ik hoorde de ijle trillingen van glinsterend ochtenddauw, een bijna kinderlijk spel van energetische klanken tussen de verschillende instrumenten van het orkest en die aanstekelijk dansante puls van de lichte percussie die me onverbiddelijk dwong het ritme met m’n rechterhand op m’n bovenbeen mee te tikken. Of het publiek tevreden was, lijkt achteraf gezien misschien een ietwat overbodige vraag. Het roept verrukt van ‘bravo’, stampt met de voeten op de grond (op een iets elegantere wijze dan Kabouter Plop weliswaar) en slaat geestdriftig de handen tegen elkaar.

Ik begeef me in allerijl richting de schoolse cafetaria van het muziekinstituut waar de toeschouwer gezellig zijn nieuw verworven impressies van afgelopen concert, met een glas bier in de hand, op een rijtje zet. De gevallen steken hebben we ondertussen, in onze selectieve amnesie, door de vingers gezien en in een voldane tevredenheid hopen we innig dat deze liederen niet de laatste zullen zijn.

image-3

© Kazushi Ono

Vier letzte Lieder | 30CC | donderdag 22 november 2018, 20:00 | LUCA/Campus Lemmens Leuven |€22, -20% met Cultuurkaart

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s