Lichtparcours (un)Holy Light neemt je mee op reis naar een mysterieuze plek met (on)heilig licht

Leuven is met Wintertijd een best gezellige stad. Lichtjes hangen overal op en verlichten dezer dagen de al vroeg vallende avonden. Het stadhuis en de Grote Markt zijn traditiegetrouw met een mythisch en magisch natuurtafereeltje ingekleed dat precies direct uit het sprookjesbos van de Efteling is gestolen (alleen de meerkleurige lichten op het stadhuis, zwijg me erover, wat is me—). En uiteraard de kerstmarkt op het Ladeuze- en Herbert Hooverplein zorgt voor de nodige gezelligheid, braadworst en Glühwein om de dagen voor Kerst goed door te komen. Kerst in Leuven flirt met de kitsch en kitsch is ontegensprekelijk deel van de charme van Kerstmis. Dit jaar echter organiseert Leuven een kleinschalig kunstparcours doorheen drie Leuvense kerken om de kerstsfeer meer diepgang te geven en het thema is—hoe kan het ook anders—(un)Holy Light.

Licht staat centraal in deze tijd van het jaar. Kerstmis heeft zijn wortels ook in het heidense midwinterfeest dat het moment viert waarop de zon opnieuw meer zal beginnen schijnen. Of denk aan onze kerstbomen die met lichtjes worden versierd. In de christelijke traditie staat het licht tijdens de advent in teken van de komst van de Zoon van God. De drie kerken—de Sint-Michielskerk, de Sint-Antoniuskapel en de kapel van het Zwartzusterklooster—stonden telkens in het teken van een kunstwerk rond licht. Het is op deze symboliek dat alle drie werken door hun religieuze locatie noodzakelijkerwijs zinspelen. 

IMG_4760

© beeld: Sam De Gueldre, kunstwerk: Club Efemeer

In de pas gerenoveerde Sint-Michielskerk vind je de meest indrukwekkende van de drie kunstwerken. Als je de kerk binnenstapt kom je eerst in een volledig donkere kerk terecht. Mysterieuze achtergrondmuziek wijst op iets groters, iets bovenmenselijks. In het midden van de met rook gevulde kerk zie je een enkele witte laserstraal van boven naar beneden op de grond schijnen. De laserstraal beweegt en zou, als je foto met lange sluitertijd neemt, een cilinder vormen, maar de bezoeker ziet alleen deze enkele straal. Club Efemeer, een Belgisch kunstenaarsduo bestaande uit Arnaud De Wolf en Maarten Vanermen, speelt hier duidelijk op de vergelijkingen tussen licht en God. Ook kan je die één enkele straal interpreteren als de gidsende ster die de Drie Wijzen zien. Al bij al blijft het geheel bijzonder mysterieus en een donkere, gotische kerk met een enkele lichtstraal betreden, heeft bijna iets buitenaards, iets out-of-this-world.

IMG_4768

© beeld: Sam De Gueldre, kunstwerk: Children of the Light

Het tweede kunstwerk in de Sint-Antoniuskapel, waar tevens de crypte van pater Damiaan te vinden is, bevat weer een ander concept. Op het eerste gezicht wanneer je de kerk betreedt, denk je dat iemand een grote ronde schijf of spiegel heeft opgehangen. Als je beter kijkt, dan zie je dat dit geen schijf is, maar een cirkel van ledstrips die soms naar binnen, soms naar buiten schijnen en zo, met behulp van rook, het idee kunnen geven dat het hier om een schijf gaat. Licht is vrij bekend in de fysica als een dubieus verschijnsel: het is zowel een deeltje als een golf. Op een grotere schaal zoals hier slaagt het Nederlandse Children of the Light erin om licht een materiële vorm te geven. Daarnaast zorgt de context ervoor dat het kunstwerk Diapositive onmiskenbaar verwijst naar de goddelijke en buitenaardse aantrekkingskracht van zons- of maansverduisteringen. Denk bijvoorbeeld aan de onheilspellende berichtgeving die vanaf de middeleeuwen tot op heden—althans in sommige kringen—rond zulke gebeurtenissen op een bovenmenselijke schaal. 

IMG_4773

© beeld: Sam De Gueldre, kunstwerk: Kunst-Licht

In de kapel van het voormalige Zwartzusterklooster bevat een wat speelser kunstwerk van het Belgische Kunst-Licht. Een opstelling van discoballen en concertlampen maken van de kapel een disco. Op de achtergrond hoor je een vreemde soundscape die eerst koorachtige kerkmuziek speelt, maar naarmate de tijd vordert wordt dit een hippe beat met een erg hoge ‘nonnenstem’. Als we binnen de context van de Kerk interpreteren, lijkt dit barokke lichtspel eerder een kritiek te zijn op het hoge showmatige aspect van zulke katholieke mysteries. De concertlampen en discoballen wijzen op het feit dat veel katholieke praal vaak dient om bepaalde theologische mysteries ‘aanschouwelijk’ te maken door ze tot een show om te vormen.

Samen bieden deze drie kunstwerken de Leuvense kerstmarktbezoeker een absolute meerwaarde en diepte aan het elders overmatige vertoon van kerstsfeer. De drie kunstwerken spelen op het aspect ‘licht’ dat zo centraal staat in onze beleving van Kerstmis. Middels soundscapes en unieke opstellingen verwijzen deze kunstwerken naar religieuze, buitenaardse en mysterieuze fenomenen. Op inventieve wijze brengen ze dan ook het religieuze en theologische weer in deze anders kapitalistische advent weer binnen.

Lichtparcours (un)Holy Light / tot en met 21 december 2019, tussen 18 en 22 uur / Sint-Michielskerk, Sint-Antoniuskapel en de kapel van het Zwartzusterklooster / gratis toegang

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s