Interview Jan Caeyers: “Er is niemand zo beroemd als Beethoven”

Woensdag 11 maart ging ik voor CLUB KULTUUR naar de wereldpremière van de Urtext-editie van Beethovens Negende Symfonie, gebracht door het orkest Le Concert Olympique in LUCA Campus Lemmens. Vlak voor het concert liet ik nog enkele vragen los op dirigent Jan Caeyers.

© Le Concert Olympique

Naast dirigent van dit orkest bent u ook Beethovenexpert. In 2009 schreef u zelfs een biografie over Beethoven. Hoe voelt het om vandaag als eerste deze oerversie van de Negende Symfonie met uw orkest te brengen?

‘Dat is een bijzondere eer. Beethoven is een fantastisch componist. Hij is en blijft een van de grootsten. De Negende Symfonie is ook een van zijn meest iconische stukken. Je kan het een beetje vergelijken met de Mona Lisa. Iedereen kent Beethovens Negende Symfonie, ook al heb je niets met klassieke muziek. Als je die nieuwe uitgave mag brengen, dan is dat een grote eer en ook een grote verantwoordelijkheid. Het is Beethoven, en wie ben ik? Ik vind het ook een uitdaging om de nieuwe aspecten van deze nieuwe partituur op een geloofwaardige manier te brengen.’

In hoeverre verschilt deze uitgepuurde versie van de gekende versies?

‘Dat gaat eigenlijk over heel veel details. Het zijn kleine articulaties, boogjes, puntjes. Aan de noten is er niks veranderd, maar het zijn vooral dynamische dingen. Een forte werd een sforzato bijvoorbeeld. Dat zijn details maar die maken wel een geheel waardoor je tot een andere lezing van het stuk komt. Je kan het een beetje vergelijken met wat er gebeurd is met Het Lam Gods in Gent. Het schilderij is niet veranderd, maar door de nieuwe vernis worden de oorspronkelijke kleuren duidelijker.’

Hoe zijn ze bij u terechtgekomen om deze oerversie als eerste te brengen?

‘Ik heb een dubbel petje hé. Ik ben muziekwetenschapper en iemand die in de praktijk staat. Dit project beweegt zich op de rand tussen het intellectuele en het artistieke. Het combineert beide en zo kwamen ze bij mij terecht. Ik heb natuurlijk ook een reputatie opgebouwd doorheen de jaren.’

Hoe lang hebben jullie gerepeteerd voor deze uitvoering?

‘We zijn zondag samengekomen dus we hebben ongeveer drie dagen echt kunnen repeteren. Dat klinkt misschien niet lang, maar in het orkest zitten allemaal heel goede muzikanten die op voorhand de partituur hebben gekregen en dat stuk ook in andere orkesten hebben gespeeld. Iedereen kent het stuk. Het is vooral een kwestie van homogeniteit in de ploeg te krijgen. Dat iedereen op dezelfde manier denkt. Het is voor een stuk ook een mentaal proces.’

Het is vooral een kwestie van homogeniteit in de ploeg te krijgen. Dat iedereen op dezelfde manier denkt.

Beethoven bracht ook een politieke boodschap met zijn Negende Symfonie, hoe resoneert die boodschap anno 2020?

‘Het is meer een humanitaire dan een politieke boodschap. Meer dan ooit weerklinkt die boodschap van solidariteit en verbondenheid tussen de mensen. Over de verschillende rassen en nationaliteiten heen. Het blijft nog altijd een heel belangrijk thema.’

Wat is voor u als Beethovenexpert een van de meest typerende anekdotes uit Beethovens leven?

‘Beethoven had ooit eens een conflict met een aristocraat die heel arrogant tegen hem was, omdat hij maar een gewone kunstenaar was. Beethoven antwoordde die aristocraat dat wie hij, de aristocraat, is geworden enkel aan zijn geboorte te danken heeft. Hij heeft daar geen enkele verdienste aan, zoals hem waren er duizenden. “Wie ik ben geworden dat is dankzij mezelf, zo is er maar één iemand”, zei Beethoven. Je moet je voorstellen, we komen pas uit het Ancien Régime, de 18de eeuw, het feodale tijdperk. Als je geen blauw bloed in de aderen had, dan maakte je geen kans in de samenleving. Toch zei Beethoven heel zelfbewust tegen die aristocraat dat hij evenveel waard is als hem. Daarmee benadrukt Beethoven de mogelijkheid van de mens om een weg te vinden in het leven, om wereldberoemd te kunnen worden, ook al ben je van simpele afkomst.

Beethoven is dit jaar 250 jaar geleden geboren en dat wordt over de hele wereld gevierd. Dat is uniek. Er is niemand zo beroemd als Beethoven. Al die aristocraten uit de 18de eeuw, wie kennen we daar nog van?’

Lees hier ook de recensie van het concert.

Een gedachte over “Interview Jan Caeyers: “Er is niemand zo beroemd als Beethoven”

  1. Pingback: De Negende Symfonie zoals Beethoven haar ‘hoorde’ | CLUB KULTUUR

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s