Kippenvel en creativiteit, The Ministry Of Operatic Affairs

85a312fb65-didi-web

De voorbije maand ben ik voor de eerste keer naar een opera geweest. Wat een ervaring! The Ministry of Operatic Affairs is een fris opera ensemble dat naar eigen zeggen ‘opera uit de pluche haalt waar dat nodig blijkt en injecteert een stevige dosis jonge energie, humor en lef, daar waar ‘au sérieux’ de pret dreigt te bederven.‘ En daar zijn ze met hun voorstelling zeker in geslaagd. Lees verder

Magisch kerstconcert van het LUK

Het Leuvens Universitair Koor (LUK) hield 15 december haar kerstconcert ‘O nata lux’ in het Groot Begijnhof. Voor de kerk staat een lange rij fans aan te schuiven, als was het een uitverkocht sportpaleis. Onder leiding van Koen Vits brengt het koor maar liefst 22 werken. Het bijzondere is dat ieder werk als het ware een doppelgänger heeft. Oude koorstukken werden door jongere componisten herwerkt: de tekst werd overgenomen of ze werkten met hetzelfde thema.

12043783_10203846127668693_1227780312_o(foto: http://luk.studentenweb.org/)

Lees verder

Twijfelen tussen ontroering en onbehagen – Lize Spit & Elise Caluwaerts in BAR|A|MUZE

Een vleugelpiano, een microfoon, wat gelig sfeerlicht en de netjes witte wanden van het museumgebouw. De setting van deze muzikaal-literaire avond in Museum M is klassiek, maar het programma is daarom niet minder charmant: schrijfster Lize Spit en solozangeres Elise Caluwaerts sieren de affiche. De debutante schreef een kortverhaal, de sopraan koos er klassieke zangstukken bij. Hun samenspel legt het uitverkochte BAR|A|MUZE het zwijgen op.

Elise Caluwaerts is klassiek geschoold, maar zoekt in haar carrière naast het barokke en romantische zangrepertoire ook het hedendaagse multidisciplinaire experiment op. In Leuven leidt ze de avond veilig in met Die Nacht van Strauss, meteen een stuk om haar ruime stembereik en kleurrijke geluid mee uit te spelen. De composities waarmee ze de avond opent, zijn niet alleen vocaal indrukwekkend, maar weten de toeschouwers ook met het wantrouwige gemoed op te zadelen dat schrijfster Lize Spit nodig heeft om haar kortverhaal in te zetten. De muziekteksten die Caluwaerts krachtig vormgeeft, kondigen de argwaan en wroeging in Spits woorden aan.

LizeSpit_EliseCaluwaerts_580x440-1

Foto Lize Spit (c) Keke Keukelaar – Foto Elise Caluwaerts (c) Lalo Gonzalez

De debuutroman Het smelt van de 27-jarige Lize Spit gooide hoge ogen in binnen- en buitenland – haar prozawerk wordt vertaald in zes talen en er zit een verfilming aan te komen – en schiep hoge verwachtingen over de toekomst van de jonge auteur. Haar eerste boek mag dan wel bijna 500 pagina’s tellen, met haar verhalen in de literaire tijdschriften Das Magazin en De Gids en haar columns in krant De Morgen bewees ze al dat ze ook met weinig woorden kan boeien en ontroeren. In BAR|A|MUZE bracht Spit een nieuw kortverhaal over een dirigent en een zeemeermin, een tekst die in al haar schoonheid qua thematiek tegen een onbehaaglijke herkenbaarheid aan schuurt.

Spit stelt ons voor aan een gezin, waarvan de leden steeds meer naast elkaar gaan leven. Een dirigent stort mentaal in op het podium, zijn vrouw beschouwt dat als het startschot om hem van alle ongeluk des levens de schuld te geven. Met hun dochter in zeemerminkostuum en haar knuffels op de achterbank, vertrekt het koppel naar een vakantiehuis in Duitsland, een vlucht die bij het naderen van de bestemming steeds hopelozer wordt. Spits stem klinkt beheerst en licht – een geoefende meisjesstem. Haar verhaal is echter volwassener dan haar geluid. Net als in haar boek, trekt Spit in het kortverhaal de complexe relaties tussen haar personages zorgvuldig uit elkaar tot ze bloot en kwetsbaar hun barsten en wonden laten zien. De schrijfster praat kleine mensen groot, geeft ruimte aan hun angsten en worstelingen en legt zo de vinger op de onrust die in elk doodgewoon mensenleven schuilt.

Tussen Spits paragrafen houdt Caluwaerts met haar aria’s de beklemming van het verhaal in stand. Verder dan gezamenlijke sfeerschepping gaat de samenwerking tussen de artiesten echter niet: woord en klank doen het eerder onafhankelijk. Beide bijdragen ondersteunen elkaar, maar missen de kans om samen iets unieks tot stand te brengen. Terwijl in het verhaal de dirigent zijn stem en beslissingskracht verliest, blijft Caluwaerts’ gezang zelfzeker en overtuigend. De soliste wordt zo eerder medeverteller dan personage, wat de voorstelling misschien net iets te voorspelbaar maakt.

Caluwaerts’ muziekkeuzes bouwen echter wel een stevige stelling onder Spits tekst. De zangeres sluit passend af met Je ne t’aime pas van Kurt Weill, een nummer dat de eenvoudige conclusie van het vertelde verhaal beschrijft: het hoofdpersonage in Spits vertelling is het houden van kwijtgeraakt; hij kan niet anders dan zijn heden en verleden steeds opnieuw te overdenken, te bevragen en van zich af te werpen, tot hij een ander hoger doel dan de liefde ontdekt om zichzelf en de kleine wereld die hem omringt betekenis te geven. Of die doelstelling realistisch is, laat Spit wijselijk in het midden.

Wat? Literatuur/muziek // Wanneer? DO 4 augustus 2016 // Waar? BAR|A|MUZE, het zomerse dakterras van Museum M // Prijs? 7 euro

Je kan nog tot en met 21 augustus optredens meepikken bij BAR|A|MUZE. Voor zeven euro krijg je een hele avond toegang tot de bar, een optreden en het museum tijdens de avondopening van 18:00 tot 20:00. Bekijk het volledige programma hier.

Klassiek, maar allerminst verouderd

Op de dag na een dieptepunt in de Belgische geschiedenis wandelen studenten ingetogen naar de grote aula van Maria Theresia voor het gratis jongerenconcert van Elisabethiade. Er hangt een ietwat mistroostige sfeer, maar tegelijk heerst bij iedereen het verlangen naar vrede, vreugde en verdraagzaamheid. Studenten krijgen vanavond de kans om jonge musici in een kamermuziekprogramma aan het werk te horen. In de hoofdrol: Tobias Feldmann, vierde laureaat van de Koningin Elisabethwedstrijd voor viool 2015.

Feldmann leidt de avond in door het concert op te dragen aan de slachtoffers van de aanslagen in Brussel. Hij creëert verbondenheid door de taal die elk hart begrijpt. Vanavond zal dat meer specifiek gebeuren door middel van klassieke muziek uit de negentiende en twintigste eeuw, die niet zo oud is als we denken. De lichten in de aula zijn niet gedoofd en ik voel me als een toeschouwer in een antiek theater, waarbij we met elkaar en met de muzikanten in verbinding staan. Hoewel ik de voorkeur geef aan een donkere zaal en een individuele beleving van het moment, moet het licht dezer dagen blijven branden.

d2be0a_51802a7860ab4086aea504e9d828d2f9

Tobias Feldmann

Lees verder

Reizen op muziek

De reisconcerten van het Universitair Symfonisch Ensemble, kortweg het USO, zijn een jaarlijke traditie waarbij het orkest ook Leuven laat meegenieten van hun orkestreis begin november.
Het welkomstwoordje staat dan ook niet alleen in het teken van het eerste werk, maar wordt aangevuld met wat reisanekdotes. Die zijn voor het orkest wellicht grappiger dan voor het merendeel van het publiek, maar ze schetsen wel de sfeer van een hechte vriendengroep.

Gelukkig is het daarna tijd voor een streepje muziek.
De hoorns zetten welluidend in met de openingstonen van Humperdincks ouverture uit de opera ‘Hänsel und Gretel’, gebaseerd op het gelijknamige sprookje van de gebroeders Grimm.  Het nummer blijkt alvast een goede opener, want ik word er meteen helemaal vrolijk van. Wie zijn ogen sluit, kan zich gemakkelijk het hele sprookje voorstellen in deze melodie. Soms vrolijk, dan weer spannend met snelle loopjes bij de strijkers, voert dit werk je mee doorheen het verhaal van Hans en Grietje.

Het tweede werk, postero die van Sharafyan, is van een hele andere aard. Het is tevens het enige werk van de avond van een componist die nog leeft.  Vertaald uit het latijn betekent de titel ‘de volgende dag’, en dat is precies de sfeer die deze muziek wil oproepen: die van een nieuwe dag.
De haartjes op mijn armen gaan rechtovereind staan en de rillingen lopen me over de rug zodra de eerste tonen weerklinken. Soms onheilspellend, dan weer vreemd verfrissend weet dit werk exact de sfeer op te roepen die het wil oproepen. De cellosolo, schitterend vertolkt door de Armeen Hayk Sukiasyan, maakte het helemaal af.

Als derde werk staat het celloconcerto van Saint-Saëns op het programma. Weer een compleet ander werk, al heeft het de prominente rol voor cello gemeen met het vorige. Het is een concerto dat door velen gezien wordt als een van de mooiste celloconcerto’s in de geschiedenis, en na deze uitvoering kan ik begrijpen waarom: muziek die meestal heel intens is, maar soms net weemoedig, om dan weer te sprankelen – Je wordt helemaal in vervoering gebracht.
Ik heb hem al een keer vermeld, maar hij verdient ook bij dit werk een vermelding: cellist Hayk Sukiasyan. Deze man vertel een verhaal met zijn instrument, en op prachtige wijze gedragen door het USO slaagt hij erin de gevoelige snaar te raken.  Minder van belang bij een concert, maar een leuke extra voor wie graag met open ogen naar muziek luistert: de mimiek van deze cellist is goud waard.

Na een pauze van bijna een halfuur – wel lang, dacht ik, maar ik begreep waarom toen het volgende werk aangekondigd werd – volgt de zesde en laatste symfonie van Tsaikovski, pathétique, een werk waarin sommigen achteraf gezien een voorbode van de dood van de componist zagen.
Deze vijftig minuten durende compositie doorwerkt alle mogelijke gevoelens. Soms groots muzikaal geweld, dan weer intieme passages die je als luisteraar bijna in trance brengen om vervolgens opgeschrikt te worden door een nieuwe meer uitbundige passage.  Het derde deel trekt alle registers open en lijkt de climax van het werk te zijn, maar wordt nog gevolgd door een veel intiemer vierde en laatste deel. Wanneer de laatste tonen zacht wegsterven, is het muisstil in de grote Pieter De Somer Aula. Een welverdiend en luid applaus barst los wanneer de dirigent zijn handen laat zakken.

Alsof dat allemaal nog niet genoeg was, speelt het USO ook nog een ludiek bisnummer, waar zelfs wat mee te winnen valt. Hoe die vork juist aan de steel zit, ga ik nog niet verklappen – ga daarvoor zeker zelf luisteren. En als je nog niet helemaal overtuigd bent, ben je misschien wel te overtuigen door de Leffe-receptie achteraf?

pathetique poster

WAT? Reisconcerten van het Universitair Symfonisch Ensemble // WANNEER? vrij 14/11 om 20u // WAAR? Pieter de Somer Aula // PRIJS? €5,00 voor studenten (€4,00 met cultuurkaart)

Tickets en info: http://www.usoleuven.be

De nieuwe soundtrack voor ‘The Curious Case of Benjamin Button’?

Op 21 september 2015 startte KU Leuven het prille academiejaar met een verkwikkend openingsconcert georganiseerd door Festival 20/21. Tijdens de inleiding beloofde dirigent Reinbert de Leeuw ons een intense avond terwijl hij – doordrongen van een oeverloze passie – zijn visie op componist Leoš Janáček (1854-1928) afvuurde. Rondom mij zaten duidelijk kenners van het genre en Janáček’s vinnige stijl. Voor geïnteresseerde enthousiastelingen en muziekfanaten bekijk zeker het programma van novecento (21/09 – 28/10) en transit (23/10 – 25/10).

Lees verder

TIPS: Vijf tips om het gure lenteweer te overleven

Iedereen is vertrouwd met de “maartse buien”. Het is nog te koud om al in het stadspark rond te hangen, je kan jezelf wel voor de kop slaan dat je nog altijd geen paraplu gekocht hebt en ’s ochtends weet je nooit of je dikke, dan wel een dunne trui moet aandoen. Gelukkig biedt het Leuvens cultuurlandschap een geweldig alternatief. Dankzij een goedgevulde cultuuragenda zit je namelijk gezellig binnen en kom je zo weinig mogelijk in aanraking met deze afgrijselijke meteorologische fenomenen.

Op elf maart staat het jaarlijkse Musicologicaconcert op het programma. Om alle criticasters voor te zijn, neen ik ben niet moreel verplicht om dit concert in mijn tips op te nemen. Met hun concert bewijzen de studenten musicologie namelijk al vijftien jaar dat ze muziek niet alleen theoretisch kunnen benaderen, ze zijn ook stuk voor stuk zeer begaafde uitvoerders. De studenten brengen dit jaar een zeer gevarieerd programma met een uitvoering van Knee 1 uit Philip Glass’ minimalistische opera Einstein on the Beach door het musicologicakoor als een van mijn persoonlijke favorieten. Tickets kunnen gereserveerd worden via deze link en kosten vijf euro voor studenten met een cultuurkaart.

Woensdag achttien maart zakt de beroemde Belgische sopraan Jodie Devos af naar de aula Maria-Theresia voor het Jongeren-Laureatenconcert van de Leuvense Elisabethiade. Devos werd vorig jaar tweede laureate op de Koningin Elisabethwedstrijd voor zang. In Leuven zal ze verschillende arrangementen ten gehore brengen begeleid door studenten van het conservatorium van Bergen. Tickets kunnen gereserveerd worden via deze link en zijn gratis voor personen jonger dan 26 jaar, anders kosten ze tien euro.

Van 18 tot 22 maart leeft Leuven weer op een jazzy beat, of dat is toch wat de organisatoren van Leuven Jazz ons zeggen. Voor de derde keer palmt het Leuvense Jazzfestival de binnenstad in met concerten, expo’s, films en nog veel meer interessante “side projects” op diverse locaties in Leuven. Naast de vele headliners, met onder andere Jef Neve, Aaron Parks Quartet en Greg Osby & Tineke Postma zal er dus nog voldoende te beleven zijn voor de Leuvense Jazzliefhebber. Een groot deel van de concerten is gratis en voor een overzicht van de betalende concerten neem je best een kijkje op leuvenjazz.be

Ook de universitaire ensembles geven in het tweede semester weer het beste van zichzelf. Het USO mag daarbij de spits afbijten. Op donderdag 26 maart brengen zij in hun jaarlijkse lenteconcerten twee werken van Frans componist Paul Dukas evenals Strauss Vier letzte Lieder en Rimsky-Korsakovs Sjeherazade. Het concert gaat door in de aula Pieter de Somer. Om tickets te bestellen hou je best de website van het USO in de gaten.

Tot slot komt op 31 maart gerenommeerd componist Wim Mertens naar Leuven. Mertens, die bij leken vooral bekend is als “die van de Proximusreclame”  zal er in het kader van het “Memory Lane” project van STUK enkele van zijn werken uitvoeren. Hoewel er over het programma nog weinig geweten is, zal dit concert met een van de populairste Belgische componisten zeker en vast de moeite waard zijn. Tickets kosten achttien euro in voorverkoop en kunnen besteld worden op de site van STUK.

Met deze tips is je agenda in maart weer doorspekt met geweldige concerten en kom je het gure maartweer zonder twijfel door.