Twee verloren regendruppels: UUR KULTUUR met Stijn Devillé

Een man en een vrouw verliezen hun dochter. Een stom ongeval. Het overkwam theatermaker Stijn Devillé en zijn vrouw Els Theunis net niet. In Gesprek met de regen zet Devillé die bijna-doodervaring van zijn dochter om in een zielenroerselende voorstelling. Met je cultuurkaart kon je Gesprek met de regen vorige week tijdens UUR KULTUUR gratis gaan bewonderen.

Tom Van Bauwel en Sara Vertongen © Katrijn Van Giel

Stijn Devillé van Het nieuwstedelijk is gekend voor politieke thrillers als Hitler is dood en de trilogie Hebzucht, Angst, Hoop. Met Gesprek met de regen brengt hij voor het eerst een persoonlijk verhaal. Devillé vond zijn dochter zo’n tien jaar geleden bewusteloos onderaan de trap. Even leek het einde nabij, maar de toen zesjarige Lena kwam de val te boven.

Acteurs Tom Van Bauwel en Sara Vertongen vertalen op ontroerende wijze het verlies waar Devillé voor vreesde. Het rouwend paar Adam en Nikki vlucht enkele maanden na de dood van hun dochter Hanna naar Singapore. Terwijl Nikki zich stort op haar nieuwe job als CEO, dwaalt haar man doelloos door de metropool. In de warme moessonregens vindt hij troost.

Adams monoloog meandert in een dialoog met de regen, zijn dochter. Hanna’s stem weerklinkt uit het niets en haar antwoorden regenen letterlijk neer op het podium. PAPA. WIJ. SAMEN. De woorden worden geprint door de regenprinter die de KU Leuven voor Het nieuwstedelijk ontwierp. De woorden verdwijnen even snel als ze verschijnen. Een gladde houvast die je moet leren loslaten.

Na de einddialoog smelten Adam en Nikki als twee verloren regendruppels op een raam weer samen. Langzaamaan durven ze het leven opnieuw in de ogen kijken.

Gesprek met de regen ⃒ Het nieuwstedelijk ⃒ OPEK ⃒ UUR KULTUUR | Gratis met cultuurkaart ⃒ Woensdag 19 februari 2020 ⃒ https://www.kuleuven.be/cultuur/uurkultuur/20200219_gesprekmetderegen

De grenzen van grand hotel Europa: Kiluanji Kia Henda intrigeert in Museum M

Krachtige zwart-witbeelden met een twist en een ontwapenende humor, dat is alles wat Kiluanji Kia Henda nodig heeft om de essentie van onze tijdsgeest te vatten in één artistiek oeuvre. Museum M stelt de fotograaf, video- en installatiekunstenaar voor aan het grote publiek met een prikkelende expo die aantoont dat de grenzen tussen macht en machteloosheid zichzelf constant hertekenen. Hoeveel muren je ook bouwt en hoeveel havens je ook sluit.

Souvenirshopversies van de David van Michelangelo, de Sabijnse maagdenroof en een heleboel andere iconen van de Europese canon in felgekleurde condooms gewrongen. Ja, je leest het goed, dat is het eerste wat je ziet wanneer je uit de lift stapt en je onderdompelt in de wereld van Kiluanji Kia Henda. De installatie The isle of Venus is voor deze expo wat de “was je maar hier”-neonletters zijn voor de Artefact-expo: een uiterst Instagramvriendelijke eyecatcher waarachter een diepere tragiek schuilgaat. De beelden staan namelijk niet op een elegante piëdestal, maar op een vormeloze massa van betonblokken. Het eiland van Venus is dus geen aards paradijs vol lust en schoonheid, maar een dam die dienstdoet als laatste redmiddel om ons westerse erfgoed te redden van de tand des tijds. Dat de installatie wordt omringd door een reeks bewerkte foto’s rond het thema migratie, geeft het werk een nog bitterdere nasmaak. Gaan we voorzichtiger om met marmer dan met mensenlevens?

Lees verder

Alleen en toch verbonden, samen en toch eenzaam (Artefact 2020)

Alleen-zijn en eenzaamheid zijn niet noodzakelijk synoniemen. We zijn allemaal wel eens alleen en terwijl sommigen zich daarbij ongemakkelijk voelen en liefst omringd worden door veel mensen, koesteren anderen juist die tijd voor zichzelf. Artefact, het jaarlijkse kunstenfestival van het STUK, onderzoekt in de nieuwe editie onder de titel “Alone together” hoe alleen-zijn en eenzaamheid zich tot elkaar verhouden en hoe de (steeds meer digitale) samenleving mee verantwoordelijk is voor de eenzaamheid, maar ook middelen tot verbondenheid aanreikt. Voor de expo selecteerde curator Karen Verschooren 23 binnen- en buitenlandse hedendaagse kunstenaars die via video-installaties, schilderijen, fotoreeksen, dans performances en andere media exploreren welke vormen eenzaamheid kan aannemen. 

Een expo in het STUK is steeds een beleving; al wandelend door de verschillende zalen,  doorkruis je allerlei werelden. Soms kom je zo zelfs terecht in de woonkamer van een van de kunstenaars. Molly Soda laat je binnenwandelen in haar gereconstrueerde leefwereld, waar je omringd wordt door video’s waarop de Puerto Ricaanse kunstenares haar online communicatiegedrag in beeld brengt. Op die filmpjes is te zien hoe Soda, alleen in haar kamer, via sociale media virtueel verbonden is met honderden bekenden en onbekenden. In Me singing stay by Rihanna staat Soda bijvoorbeeld centraal in een mozaïek van video’s waarop meisjes van over de hele wereld hun ziel blootleggen door ‘Stay’ van Rihanna te zingen. Ze doen dat allemaal alleen, maar zijn verbonden door het lied. 

Me singing stay by Rihanna, Molly Soda ©Molly Soda

Je kan dus alleen en toch verbonden zijn, zelfs zonder het te weten. Omgekeerd kan je je ook eenzaam voelen in een groep mensen. Volgens de Japanse kunstenaar Meiro Koizumi is de metro van Tokyo een goed voorbeeld van zo’n plaats waar veel mensen samenkomen, maar iedereen een masker opzet en in zichzelf gekeerd is. Hij huurde twee acteurs in die in snikken moesten uitbarsten en filmde de reacties van de omzittenden. Zou een hevige emotionele uitbarsting hen uit hun cocon kunnen lokken? Dat bleek niet het geval: de passagiers negeerden de acteur, begonnen ongemakkelijk te schuifelen of verlieten de metro, maar boden geen zakdoek of luisterend oor. De hyper-individualistische Japanse samenleving lijkt het vermogen tot empathie af te breken – maar zou het er in België beter aan toe gaan?

Ook de foto-installatie I’m here project van de Japanse Atsushi Watanabe raakt een gevoelige snaar. Hij brengt de levensstijl Hikikomori in beeld, die een extreme sociale afzondering inhoudt. Dat is geen marginaal fenomeen: alleen al in Japan leven meer dan 1,2 miljoen mensen volledig opgesloten in hun huis. Drie jaar lang was ook Watanabe een hikikomori. Op de laatste dag van de opsluiting fotografeerde hij zichzelf en zijn kamer. Daarna begon hij ook de (vaak chaotische) kamers van andere hikikomori’s vast te leggen, die voor een lange tijd hun enige leefwereld zijn. Op die manier wil hij de isolatie doorbreken en het fenomeen meer zichtbaarheid geven. 

I’m here project, Atsushi Watanabe ©Maya Toebat

De expo buigt zich niet alleen over eenzaamheid, maar ook over de nood aan verbondenheid. Mehtap Baydu vatte bijvoorbeeld het project op om met t-shirts van de belangrijke mannen in haar leven – vrienden, collega’s, schoolgenoten, maar ook de eigenaar van de kiosk waar ze vaak winkelt – een cocon om zichzelf te breien. Ze voerde het project in afzondering uit en wil zo tonen dat alleen-zijn ook een positieve ervaring kan zijn, op voorwaarde dat je omringd bent door een warme, veilige cocon van de mensen om je heen.

Het idee van een cocon komt ook terug in het werk van Annette Messager. Zij creëerde de wandsculptuur Sleeping Heart, een hartvormige slaapzak met twee reikende handen, die deel uitmaakt van de reeks Sleeping Songs, waarin ze sculpturen maakt met slaapzakken, dekbedden en jassen. Sleeping heart stelt een cocon van de liefde, vriendschap voor, maar toont hoe verbondenheid nooit een volledig samenvallen is: de twee slaapzakken vormen samen een hart maar blijven op zichzelf bestaan en ook de twee handen raken elkaar maar net. Daarmee draagt Messager geen pessimistische boodschap uit; ze wil juist tonen hoe mensen zelfstandige individuen zijn die toch een grote warmte voor elkaar kunnen voelen. 

Sleeping Heart, Annette Messager ©Maya Toebat

Deze kunstwerken zijn nog maar een greep uit de diverse en prikkelende expo, die het actuele en herkenbare thema van alleen-zijn onder handen neemt. Artefact weet ook dit jaar hedendaagse kunst en maatschappelijke uitdagingen te verbinden en betrekt je via beelden, geluiden, sculpturen, tekeningen en veel meer in de vaak zeer persoonlijke en kwetsbare kunstwerken. De expo is helemaal gratis dus als je langs het STUK passeert, is het zeker de moeite waard om eens een kijkje te nemen. Toch is een diepgaander bezoek, bijvoorbeeld via een gratis rondleiding (waarvoor je je hier kan inschrijven), ook een absolute aanrader. De tentoonstelling maakt bovendien deel uit van het groter kunstenfestival Artefact, waarbij tal van concerten, films, lezingen, workshops en zelfs een kunstroute doorheen de stad het alleen- en samenzijn in vraag stellen. 

Artefact Expo 2020: Alone together // STUK (Naamsestraat 96, 3000 Leuven) // 13/02 tot en met 01/03 // gratis 

Meer info over de evenementen tijdens het Artefact kunstfestival vind je via deze link

Een man, een vrouw, een typemachine en heel veel dromen: Martin Eden

Ambitie lijkt op overmoed, ze zijn rap te verwarren. Als Ploegsteert van Het Zesde Metaal een melodramatische Napolitaanse classic was, zou het prima passen in de soundtrack van Martin Eden. Pietro Marcello katapulteerde Jack Londons roman naar een ongedefinieerde buitenwijk van Napels, in een al even ongedefinieerde tijdsgeest. Het resultaat is een overweldigend en ambitieus epos dat zijn geheimen niet makkelijk prijsgeeft, maar je wel aan het denken zet: welke prijs wil je betalen om je dromen waar te maken?

Lees verder

Waarom je binnenkort naar de cinema moet (en echt niet met een vork in je pan mag zitten)

Als je een cultuurkaart hebt, kan je in Cinema ZED elke maand gratis naar een film die pas veel later in de zalen verschijnt. De Sneak Preview van januari was (TIPPERDETIP) Dark Waters (2019) van Todd Haynes: vanaf 26 februari in ZED.

Todd Haynes staat vooral bekend als een regisseur die vrouwelijke rollen op een unieke manier in beeld kan brengen en gefascineerd is door de vertelkracht van het verleden. Na het succes van Far from Heaven (2002), Mildred Pierce (2011) en Carol (2016) kiest hij voor een ietwat andere aanpak door Dark Waters (2019) in het recente verleden te laten afspelen. Dark Waters is een sterke film over het waargebeurde verhaal van Robert Bilott, een advocaat die alles op het spel zet om de immorele vervuiling en vergiftiging door het chemische bedrijf DuPont te onthullen. Zij produceerden jarenlang allerlei producten met teflon (PTFE), zoals pannen met een antiaanbaklaag, in de wetenschap dat het de schadelijke stof PFOA bevatte. Het ‘teflonschandaal’ heeft bij ons nooit veel opschudding veroorzaakt, maar daar ligt nu juist het nut van dit Amerikaanse drama, dat via een toegankelijk narratief voor de nodige bewustheid zorgt. Dankzij de stilistische setting, het vloeiende montagewerk en de overtuigende acteerprestatie van Mark Ruffalo transformeert Haynes dit stukje geschiedenis in een gesmeerde kijkervaring en weet hij een belangrijke boodschap over te brengen.

Dat de hebzucht van doorgedreven kapitalisme misdadige vormen kan aannemen, is geen nieuws, maar wie precies schuldig bevonden moet worden, is vaak moeilijk te achterhalen. In een wereld waarin megabedrijven met enorme financiële en politieke vermogens alsmaar meer vrij spel krijgen, worden ethische vragen over verantwoordelijkheid, privacy en gezondheid met de dag relevanter. Deze film speelt in op die problematiek door te tonen hoe Roberts zoektocht naar rechtvaardigheid structureel belemmerd wordt. Machtige bedrijven worden magnetisch voor meer macht, doordat ze aan zelfregulering mogen doen en elke accusatie kunnen counteren met een leger advocaten en een hoop tijd. Via aangrijpende scènes toont deze prent hoe achteloos menselijkheid zo weggecijferd wordt ten behoeve van een zelfverklarende winstlogica, en als kijker kom je daarbij tot het pijnlijke besef dat er eerst mensenlevens verloren moeten gaan vooraleer er daadwerkelijk iets kan veranderen. Toch slorpt dit alarmverhaal over wittenboordencriminaliteit niet alle moed op; mensen zijn nog bereid om elkaar te helpen en bepaalde zakenlui zijn nog tot inzicht te brengen, zo lijkt Haynes voorzichtig te willen zeggen.

Naast de aftakeling van empathie toont Dark Waters ook hoe onze natuurlijke bronnen verziekt worden. Hoewel de film antropocentrisch is (de vergiftigde natuur vormt eerder de achtergrond van een menselijk verhaal), zijn er toch sterke ecokritische perspectieven aanwezig. Zo is er het (iets te grotesk weergegeven) personage van de boer, die instaat voor de opbrengst van de natuur. Zijn tegenspelers zijn de winstbeluste maatpakken van DuPont die zijn oogst en kroost doodziek maken met het afval van hun teflonproductie. Als de boer in het begin van het verhaal naar Robert stapt met een doos tapes als bewijsmateriaal voor de geleden schade, wordt het verhaal in gang gezet. Robert (een koude kapitalist turned good) kiest menselijkheid en duurzaamheid boven bedrijfsgewin door zich tegen DuPont te keren, met een spannende dynamiek tussen pro-natuur en pro-inkomst als gevolg. Robert Bilotts ethische rechtsstrijd is dus geen diepgaande ecocinema, maar wel een krachtig verhaal over de gevolgen van milieuvervuiling voor de mens.

dw

De boer en Robert Bilott. Foto: IMDb

Actuele thema’s als armoede en de kwetsbaarheid van mens en natuur, resoneren ook stilistisch in het afgebleekte kleurenpalet van Dark Waters. Van het doorwinterde landschap tot de huid van de ziekgemaakte mensen, alle beelden in de film zijn onttrokken van kleur, waardoor de moeizame strijd die verhaald wordt, treffend in een akelige kalmte komt te hangen. Die sombere maar cleane stijlkeuze komt tot uiting in natgeregende wegen, Amerikaanse oldtimers, rechtszalen, kantoortapijten, besneeuwde tractors en donkere maatpakken, en draagt zo netjes bij aan de algemene sfeer, hoewel die na een tijd wat eentonig aanvoelt.

Haynes weet evenwel hoe hij een verhaal moet vertellen en hij bereikt zijn gewenste effect, want iedereen voelt zich bij het verlaten van de zaal een beetje woker. Waarom wist ik het fijne niet van die teflonaffaire en zijn mijn pannen wel veilig? Eens thuis zocht ik het antwoord op.

Teflon is een goedkope en veelgebruikte stof voor antiaanbaklagen en andere vetafstotende verpakkingen. Volgens de consumentenbond is PFOA (de giftige stof in teflon) al in 2012 officieel gelinkt aan allerlei vormen van kanker. Toch kwam er pas sinds 2015 een verbod op het gebruik ervan in consumentenproducten. Iedereen die een oude teflonpan per ongeluk bekraste of zonder inhoud verhitte, kon dus blootgesteld worden aan een levensbedreigende stof. Tegenwoordig mag teflon nog gebruikt worden zolang het geen PFOA bevat. Hoewel het grootste gevaar nu geweken is dankzij de inzet van Robert Bilott, is het aangeraden om antiaanbakpannen enkel te gebruiken met voorwerpen van hout of kunststof , en ze niet helemaal leeg op het vuur te zetten. Teflonlagen zijn immers zacht en gevoelig voor hoge temperaturen, waardoor ook de chemische vervangstoffen voor PFOA makkelijk in je eten terechtkomen.

Dark Waters is geen lucratieve bangmaker van de filmindustrie, wel een aangename rit doorheen de voorbije decennia, die via een bijpassende esthetiek inspeelt op je kritische vermogen. Binnenkort naar de cinema dus, want deze shockerende les ethiek in consumeerbaar formaat garandeert een zuiverende portie bewustwording.

wo 26/2 21u45
do 27/2 19u30
vr 28/2 17u30
zo 1/3 21u15
ma 2/3 14u30 19u30
di 3/3 21u15

TIP: Thursday crime time with screening of “Salamander”

One evening 66 safes are emptied in a small bank in Brussels. The safes are owned by Belgian politicians and other public figures. The officials decide to not tell the public and so to stifle the whole affair. When inspector Paul Gerardi starts to investigate the mysterious robbery, he gets thrown off the case. Still he is determined to find out what happened.

Excited after reading this short introduction to “Salamander”, a famous Flemish crime series? Then go to the free screening of the first two episodes on Thursday 13th February at 20:30 at Pangaea!

The series “Salamander” is internationally praised as “a gripping, edge-of-the-seat thriller” (BBC 4). BBC 4, RTBF and the American streaming giant Netflix even bought its rights. And that’s not all, the American broadcaster ABC is making a remake of this TV series.

Three Cultural Studies students will host the screening for DETECt, which is an EU project that investigates the narratives of European crime fiction. You’ll get to see two episodes of the series with English subtitles, so don’t worry about the fact that the series is in Dutch.

After the screening there will be a questionnaire and a short discussion. There will be drinks and snacks to make it all nice and cosy!

Important to note: Since this project serves academic purposes, the organisation is specifically looking for Polish, Italian, British and Chinese participants!

You can find more information on the Facebook event: https://www.facebook.com/events/472268360105892/

Make also sure to register! You can do that here.

Screening of Salamander | DETECt | FREE event | 20:30 – 23:30 | Pangaea, KU Leuven, Andreas Vesaliusstraat 34 | 13/02/2020 | https://www.facebook.com/events/472268360105892/

Preselectie Humo’s Rock Rally bracht rijp en minder rijp

Sofie Engelen zei het al: “We zijn 2020, zalig dat de Rock Rally vandaag om meer dan alleen Rock draait”. Zaterdagavond zagen we 10 beloftevolle artiesten/bands in verschillende genres en formaties het beste van zichzelf geven in het Depot, tijdens de voorrondes van de Humo’s Rock Rally.

De avond startte om 20u in het Depot met Hugs of the Sky, een neopsychedelische rockband met invloed van de Limburgse countryside (zo zeggen ze zelf). De muziek zat zeker en vast goed, maar hoewel de band al lang bezig is, straalde ze iets onwennig en ongemakkelijk uit. Ook de daaropvolgende Roselien en The Fatbirds gaven, in een totaal andere stijl weliswaar, een soortgelijk gevoel.

Roselien heeft al een benoemenswaardig cv bij elkaar geborsteld. Zo woonde zij in Londen en speelden zij reeds verschillende voorprogramma’s. Echter bracht ge vanavond een niet zo rijpe set als we zouden verwachten. Op de muziek was er weinig aan te merken, maar ze kon wat extra begeleiding of animatie gebruiken aangezien de aandacht van het publiek moeilijk vast te krijgen was.

De sfeer werd er zaterdagavond pas echt ingebracht door R-MIND. De jonge rapper is al bekend van Ketnet en VTM-Kids en die ervaring was duidelijk merkbaar. Op een mum van tijd had hij heel de zaal mee met zijn Nederlandstalige funky rap. Hoewel zijn stijl muziek niet echt mijn ding is, konden mijn heupen zich niet stil houden.

Mijn persoonlijk hoogtepunt van de avond speelde als vijfde. Met hun melancholische indiepop wist Arrandt het haar op mijn armen recht te krijgen. Deze Leuvense band bracht strijkers en tapijtjes mee en zette niet alleen een dromerige en melancholische set neer, maar wist zichzelf ook als ware ‘rock’ rally kandidaat te bestendigen door flink wat gitaren en loops door de boxen te knallen tijdens hun derde nummer. De zangeres deed zeker niet onder voor rapper R-MIND en wist het podium, of toch de restjes waar geen muziekinstrumenten stonden, makkelijk te vullen.

Vervolgens speelden Sell me your coat, een recht uit de jaren 90 geplukte punkband, een matige set. De spanning was dan ook groot, want zij speelden vlak voor de beloftevolle band She Bad. In het Leuvense en specifiek in het Depot is She Bad geen onbekende. De band loste de hoge verwachtingen toch niet helemaal in. Naast de overdaad aan stroboscopen en de gierende gitaren, was er weinig te horen. De stem van de zangeres, die wel wat te bieden heeft, ging op in het headbangen en de gitaren. Een echte show was het dan weer wel.

De tweede hiphop naam van de avond, DYCE stond twee jaar geleden als Rewind Productions in de finale van de Rock Rally. Hij spreekt vloeiend Spaans, Russisch, Engels en Nederlands en dat verwerkt hij dan ook in zijn nummers. Zijn sound sprong op één avond van reggeaton naar old school hiphop naar Russische pop.

Milpool was de volgende aan de beurt. Ze brachten een leuke Mac Demarco-vibe naar het Depot, maar leken wat weinig fut te hebben. Daarnaast gingen de teksten van de zanger volledig op in de effectjes van zijn micro. De avond werd afgesloten door New Trash. Zij brachten exact wat je ervan verwacht maar dan een beetje jonger, een nieuwe Trashy punk band. De jongste band van de avond wist het podium nog even schoon te vegen met een stevig paar gitaargeluiden, maar bevonden zich in het foute tijdperk voor echt succes…

De tweede voorronde van de Humo’s Rock Rally in het depot liet de kijker/luisteraar van alles horen. We hoorden harde rock, dromerige pop, indie en hiphop. We zagen bands, met drie, met vier en zelfs met 7 op het podium en we zagen individuele singer-songwriters of rappers met een dj. De sfeer zat er alvast in, nu is het wachten op het verdict van de jury…